Juz 25 Quran Online

اِلَیْهِ یُرَدُّ عِلْمُ السَّاعَةِ١ؕ وَ مَا تَخْرُجُ مِنْ ثَمَرٰتٍ مِّنْ اَكْمَامِهَا وَ مَا تَحْمِلُ مِنْ اُنْثٰى وَ لَا تَضَعُ اِلَّا بِعِلْمِهٖ١ؕ وَ یَوْمَ یُنَادِیْهِمْ اَیْنَ شُرَكَآءِیْ١ۙ قَالُوْۤا اٰذَنّٰكَ١ۙ مَا مِنَّا مِنْ شَهِیْدٍۚ۝۴۷

قيامت جي گھڙيءَ جو علم ان (الله) ڏانهن ئي موٽي ٿو. ۽ نه ميوا پنهنجي ڳڀن مان نڪرن ٿا ۽ نه ڪائي مادي حمل واري ٿئي ٿي ۽ نه ڪا ٻار ڄڻي ٿي مگر (اهو سڀ) سندس علم ۾ هوندو آهي. ۽ ان ڏينهن اهو انهن (مشرڪن) کي سڏيندو ته منهنجا شريڪ ڪٿي آهن؟ چوندا ته: ”اسان توکي عرض ڪري چُڪا آهيون ته اڄ اسان مان ڪوبه ان جي شاهدي ڏيڻ وارو نه آهي“.

وَ ضَلَّ عَنْهُمْ مَّا كَانُوْا یَدْعُوْنَ مِنْ قَبْلُ وَ ظَنُّوْا مَا لَهُمْ مِّنْ مَّحِیْصٍ۝۴۸

۽ (ڪوڙا معبود) انهن کان گُم ٿي ويندا جن جي اُهي پهريان پوڄا ڪندا هئا، ۽ سمجهي وٺندا ته اڄ انهن لاءِ ڀڄڻ جي ڪا واٽ ڪانهي.

لَا یَسْـَٔمُ الْاِنْسَانُ مِنْ دُعَآءِ الْخَیْرِ١٘ وَ اِنْ مَّسَّهُ الشَّرُّ فَیَـُٔوْسٌ قَنُوْطٌ۝۴۹

انسان خير گهرڻ کان نه ٿو ٿڪجي ۽ جيڪڏهن ان کي ڪا آفت پهچي ٿي ته اهو نا اميد مايوس ٿي پوي ٿو.

وَ لَىِٕنْ اَذَقْنٰهُ رَحْمَةً مِّنَّا مِنْۢ بَعْدِ ضَرَّآءَ مَسَّتْهُ لَیَقُوْلَنَّ هٰذَا لِیْ١ۙ وَ مَاۤ اَظُنُّ السَّاعَةَ قَآىِٕمَةً١ۙ وَّ لَىِٕنْ رُّجِعْتُ اِلٰى رَبِّیْۤ اِنَّ لِیْ عِنْدَهٗ لَلْحُسْنٰى١ۚ فَلَنُنَبِّئَنَّ الَّذِیْنَ كَفَرُوْا بِمَا عَمِلُوْا١٘ وَ لَنُذِیْقَنَّهُمْ مِّنْ عَذَابٍ غَلِیْظٍ۝۵۰

۽ جيڪڏهن اسان کيس پنهنجي طرفان ڪا رحمت چکايون ان تڪليف کان پوءِ جا کيس پهتي ته ضرور چوندو ته: ”هي ته منهنجو حق هيو، ۽ آءٌ نه ٿو ڀايان ته ڪو قيامت برپا ٿيڻ واري آهي، ۽ جيڪڏهن آءٌ پنهنجي پالڻهار طرف موٽايو ويس ته بيشڪ ان وٽ به منهنجي لاءِ مزا هوندا“. پوءِ اسان ضرور ڪفر ڪرڻ وارن کي انهن ڪمن جي خبر ڏينداسين جيڪي انهن ڪيا، ۽ اسان ضرور انهن کي سخت عذاب چکائينداسين.

وَ اِذَاۤ اَنْعَمْنَا عَلَى الْاِنْسَانِ اَعْرَضَ وَ نَاٰ بِجَانِبِهٖ١ۚ وَ اِذَا مَسَّهُ الشَّرُّ فَذُوْ دُعَآءٍ عَرِیْضٍ۝۵۱

۽ جڏهن اسان انسان تي انعام ڪيون ٿا ته اُهو منهن ڦيرائي ٿو ۽ پنهنجي پاسي پري هٽي وڃي ٿو، ۽ جڏهن کيس تڪليف پهچي ٿي ته پوءِ ڊگهي دعا گهرڻ وارو ٿي پوي ٿو.

قُلْ اَرَءَیْتُمْ اِنْ كَانَ مِنْ عِنْدِ اللّٰهِ ثُمَّ كَفَرْتُمْ بِهٖ مَنْ اَضَلُّ مِمَّنْ هُوَ فِیْ شِقَاقٍۭ بَعِیْدٍ۝۵۲

چؤ ڀلا توهان هي ته ٻڌايو ته جيڪڏهن هي (قرآن) الله وٽان آهي پوءِ به توهان ان جو انڪار ڪيو ته ان کان وڌيڪ گمراھ ڪير هوندو جيڪو مخالفت ۾ (حق کان) پري هليو وڃي.

سَنُرِیْهِمْ اٰیٰتِنَا فِی الْاٰفَاقِ وَ فِیْۤ اَنْفُسِهِمْ حَتّٰى یَتَبَیَّنَ لَهُمْ اَنَّهُ الْحَقُّ١ؕ اَوَ لَمْ یَكْفِ بِرَبِّكَ اَنَّهٗ عَلٰى كُلِّ شَیْءٍ شَهِیْدٌ۝۵۳

اسان جلد انهن کي پنهنجون نشانيون جهانن ۾ ڏيکارينداسين ۽ خود انهن جي پنهنجي وجودن ۾ به، ايستائين جو انهن تي ظاهر ٿي ويندو ته اهو ئي حق آهي. ڇا هي ڳالھ ڪافي نه آهي جو تنهنجو پالڻهار هر شيءِ کان (واقف ۽) آگاھ آهي.

اَلَاۤ اِنَّهُمْ فِیْ مِرْیَةٍ مِّنْ لِّقَآءِ رَبِّهِمْ١ؕ اَلَاۤ اِنَّهٗ بِكُلِّ شَیْءٍ مُّحِیْطٌ۠۝۵۴

خبردار بيشڪ اُهي پنهنجي پالڻهار جي روبرو پيش ٿيڻ بابت شڪ ۾ آهن. خبردار! بيشڪ اُهو هر شيءِ کي (پنهنجي علم ۽ قدرت سان) گهيرو ڪندڙ آهي.

حٰمٓۚ۝۱

حا ميم (هي حروف مقطعات آهن هن جي اصلي معنيٰ ۽ مقصد الله ۽ ان جو رسول ﷺ ڄاڻن ٿا).

عٓسٓقٓ۝۲

عين سين قاف (هي حروف مقطعات آهن هن جي اصلي معنيٰ ۽ مقصد الله ۽ ان جو رسول ﷺ ڄاڻن ٿا).

كَذٰلِكَ یُوْحِیْۤ اِلَیْكَ وَ اِلَى الَّذِیْنَ مِنْ قَبْلِكَ١ۙ اللّٰهُ الْعَزِیْزُ الْحَكِیْمُ۝۳

اهڙي طرح تو ڏانهن ۽ جيڪي تو کان اڳ (رسول) هئا انهن ڏانهن وحي موڪليندو رهيو آهي الله جيڪو غالب حڪمت وارو آهي.

لَهٗ مَا فِی السَّمٰوٰتِ وَ مَا فِی الْاَرْضِ١ؕ وَ هُوَ الْعَلِیُّ الْعَظِیْمُ۝۴

جيڪي آسمانن ۾ آهي ۽ جيڪي زمين ۾ آهي سو سندس آهي. اُهو ئي بلندي عظمت وارو آهي.

تَكَادُ السَّمٰوٰتُ یَتَفَطَّرْنَ مِنْ فَوْقِهِنَّ وَ الْمَلٰٓىِٕكَةُ یُسَبِّحُوْنَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَ یَسْتَغْفِرُوْنَ لِمَنْ فِی الْاَرْضِ١ؕ اَلَاۤ اِنَّ اللّٰهَ هُوَ الْغَفُوْرُ الرَّحِیْمُ۝۵

قريب آهي جو آسمان پنهنجي مٿان کان ڦاٽي پون ۽ ملائڪ پنهنجي پالڻهار جي تعريف سان گڏ سندس پاڪائي بيان ڪن ٿا ۽ جيڪي زمين ۾ آهن تن لاءِ بخشش گهرن ٿا. خبردار بيشڪ الله ئي بخشڻهار ٻاجهارو آهي.

وَ الَّذِیْنَ اتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِهٖۤ اَوْلِیَآءَ اللّٰهُ حَفِیْظٌ عَلَیْهِمْ١ۖ٘ وَ مَاۤ اَنْتَ عَلَیْهِمْ بِوَكِیْلٍ۝۶

۽ جن ماڻهن الله کي ڇڏي ٻيا ڪي (بت) مددگار بنايا آهن الله ئي انهن تي نگهبان آهي ۽ تون انهن جو ذميدار نه آهين.

وَ كَذٰلِكَ اَوْحَیْنَاۤ اِلَیْكَ قُرْاٰنًا عَرَبِیًّا لِّتُنْذِرَ اُمَّ الْقُرٰى وَ مَنْ حَوْلَهَا وَ تُنْذِرَ یَوْمَ الْجَمْعِ لَا رَیْبَ فِیْهِ١ؕ فَرِیْقٌ فِی الْجَنَّةِ وَ فَرِیْقٌ فِی السَّعِیْرِ۝۷

۽ اهڙي طرح اسان تو ڏانهن هي قرآن عربيءَ ۾ وحي ڪيو آهي هن لاءِ تون ڳوٺن جي مرڪز (يعني مڪي) وارن ۽ ان جي آس پاس وارن کي ڊيڄارين ۽ تون گڏ ٿيڻ واري ڏينهن کان ڊيڄارين جنهن ۾ ڪو شڪ نه آهي. (جنهن ڏينهن) هڪ جماعت جنت ۾ هوندي ۽ ٻي جماعت جهنم ۾ هوندي.

وَ لَوْ شَآءَ اللّٰهُ لَجَعَلَهُمْ اُمَّةً وَّاحِدَةً وَّ لٰكِنْ یُّدْخِلُ مَنْ یَّشَآءُ فِیْ رَحْمَتِهٖ١ؕ وَ الظّٰلِمُوْنَ مَا لَهُمْ مِّنْ وَّلِیٍّ وَّ لَا نَصِیْرٍ۝۸

۽ جيڪڏهن الله چاهي ها ته انهن سڀني کي هڪ ئي امت بنائي ڇڏي ها ۽ پر اهو جنهن کي چاهي ٿو پنهنجي رحمت ۾ داخل ڪري ٿو. ۽ ظالمن لاءِ نه ڪو دوست هوندو ۽ نه ڪو مددگار.

اَمِ اتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِهٖۤ اَوْلِیَآءَ١ۚ فَاللّٰهُ هُوَ الْوَلِیُّ وَ هُوَ یُحْیِ الْمَوْتٰى١٘ وَ هُوَ عَلٰى كُلِّ شَیْءٍ قَدِیْرٌ۠۝۹

ڇا انهن الله کي ڇڏي ٻيا (بت) مددگار بنايا آهن؟ پوءِ الله ئي مددگار آهي ۽ اُهو ئي مُردن کي جياري ٿو ۽ اُهو هر شيءِ تي سگھ رکڻ وارو آهي.

وَ مَا اخْتَلَفْتُمْ فِیْهِ مِنْ شَیْءٍ فَحُكْمُهٗۤ اِلَى اللّٰهِ١ؕ ذٰلِكُمُ اللّٰهُ رَبِّیْ عَلَیْهِ تَوَكَّلْتُ١ۖۗ وَ اِلَیْهِ اُنِیْبُ۝۱۰

۽ جنهن ڳالھ ۾ توهان اختلاف ڪيو آهي ان جو فيصلو الله حوالي آهي. اُهو الله ئي منهنجو پالڻهار آهي مون ان تي ڀروسو ڪيو ۽ ان ڏانهن موٽان ٿو.

فَاطِرُ السَّمٰوٰتِ وَ الْاَرْضِ١ؕ جَعَلَ لَكُمْ مِّنْ اَنْفُسِكُمْ اَزْوَاجًا وَّ مِنَ الْاَنْعَامِ اَزْوَاجًا١ۚ یَذْرَؤُكُمْ فِیْهِ١ؕ لَیْسَ كَمِثْلِهٖ شَیْءٌ١ۚ وَ هُوَ السَّمِیْعُ الْبَصِیْرُ۝۱۱

آسمانن ۽ زمين جو پيدا ڪندڙ آهي. ان توهان لاءِ توهان مان ئي توهان جا جوڙا بنايا ۽ چوپاين مان به جوڙا بنايا ۽ توهان کي اهڙي طرح سان پکيڙي ٿو. ڪا به شيءِ ان جي مشابه نه آهي، ۽ اهو ٻڌندڙ ڏسندڙ آهي.

لَهٗ مَقَالِیْدُ السَّمٰوٰتِ وَ الْاَرْضِ١ۚ یَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ یَّشَآءُ وَ یَقْدِرُ١ؕ اِنَّهٗ بِكُلِّ شَیْءٍ عَلِیْمٌ۝۱۲

آسمانن ۽ زمين جون ڪنجيون ان وٽ آهن. اُهو جنهن لاءِ چاهي ٿو روزي ڪشادي ڪري ٿو ۽ (جنهن لاءِ چاهي) تنگ ڪري ٿو. بيشڪ اُهو هر شيءِ کي ڄاڻڻ وارو آهي.

شَرَعَ لَكُمْ مِّنَ الدِّیْنِ مَا وَصّٰى بِهٖ نُوْحًا وَّ الَّذِیْۤ اَوْحَیْنَاۤ اِلَیْكَ وَ مَا وَصَّیْنَا بِهٖۤ اِبْرٰهِیْمَ وَ مُوْسٰى وَ عِیْسٰۤى اَنْ اَقِیْمُوا الدِّیْنَ وَ لَا تَتَفَرَّقُوْا فِیْهِ١ؕ كَبُرَ عَلَى الْمُشْرِكِیْنَ مَا تَدْعُوْهُمْ اِلَیْهِ١ؕ اَللّٰهُ یَجْتَبِیْۤ اِلَیْهِ مَنْ یَّشَآءُ وَ یَهْدِیْۤ اِلَیْهِ مَنْ یُّنِیْبُ۝۱۳

ان توهان لاءِ دين جو اُهو طريقو مقرر ڪيو آهي جنهن جو حڪم ان نوح کي ڏنو هيو ۽ جنهن جي وحي اسان تو ڏانهن ڪئي آهي ۽ جنهن جو حڪم اسان ابراهيم ۽ موسيٰ ۽ عيسيٰ کي ڪيو هيو ته توهان دين تي قائم رهو ۽ ان ۾ ڇڙوڇڙ نه ٿيو. مشرڪن مٿان اها ڳالھ ڳري آهي جنهن ڏانهن تون انهن کي سڏين ٿو. الله (خود) جنهن کي چاهي ٿو پاڻ ڏانهن چونڊي وٺي ٿو ۽ ان کي پاڻ ڏانهن راھ ڏيکاري ٿو جيڪو ان ڏانهن موٽي ٿو.

وَ مَا تَفَرَّقُوْۤا اِلَّا مِنْۢ بَعْدِ مَا جَآءَهُمُ الْعِلْمُ بَغْیًۢا بَیْنَهُمْ١ؕ وَ لَوْ لَا كَلِمَةٌ سَبَقَتْ مِنْ رَّبِّكَ اِلٰۤى اَجَلٍ مُّسَمًّى لَّقُضِیَ بَیْنَهُمْ١ؕ وَ اِنَّ الَّذِیْنَ اُوْرِثُوا الْكِتٰبَ مِنْۢ بَعْدِهِمْ لَفِیْ شَكٍّ مِّنْهُ مُرِیْبٍ۝۱۴

۽ ماڻهن ۾ جيڪو تفرقو پيدا ٿيو اهو ان کان پوءِ ئي ٿيو جڏهن انهن وٽ علم اچي چُڪو رڳو پاڻ ۾ ضد سبب. ۽ جيڪڏهن تنهنجي پالڻهار پاران مقرر مدت تائين (مهلت جو) حڪم اڳي ٿيل نه هجي ها ته انهن جي وچ ۾ فيصلو ئي ٿي وڃي ها. ۽ بيشڪ جيڪي ماڻهو انهن کان پوءِ ڪتاب جا وارث بنايا ويا سي خود ان بابت فريب ڏيندڙ شڪ ۾ آهن.

فَلِذٰلِكَ فَادْعُ١ۚ وَ اسْتَقِمْ كَمَاۤ اُمِرْتَ١ۚ وَ لَا تَتَّبِعْ اَهْوَآءَهُمْ١ۚ وَ قُلْ اٰمَنْتُ بِمَاۤ اَنْزَلَ اللّٰهُ مِنْ كِتٰبٍ١ۚ وَ اُمِرْتُ لِاَعْدِلَ بَیْنَكُمْ١ؕ اَللّٰهُ رَبُّنَا وَ رَبُّكُمْ١ؕ لَنَاۤ اَعْمَالُنَا وَ لَكُمْ اَعْمَالُكُمْ١ؕ لَا حُجَّةَ بَیْنَنَا وَ بَیْنَكُمْ١ؕ اَللّٰهُ یَجْمَعُ بَیْنَنَا١ۚ وَ اِلَیْهِ الْمَصِیْرُؕ۝۱۵

پوءِ تون ان (دين) ڏانهن سڏ، ۽ (ان مٿان) قائم رھ جيئن تو کي حڪم ڏنو ويو آهي ۽ تون انهن جي سڌن جي پيروي نه ڪر ۽ چؤ ته: ”مون ايمان آندو ان تي جيڪو ڪتاب الله نازل ڪيو آهي ۽ مون کي حڪم ڏنو ويو آهي ته اوهان جي وچ ۾ عدل ڪيان. الله اسان جو پالڻهار آهي ۽ توهان جو پالڻهار آهي. اسان لاءِ اسان جا عمل آهن ۽ توهان لاءِ توهان جا عمل آهن. اسان جي ۽ اوهان جي وچ ۾ ڪو (ذاتي) جهڳڙو نه آهي. الله اسان سڀني کي گڏ ڪندو ۽ ان ڏانهن ئي موٽڻو آهي“.

وَ الَّذِیْنَ یُحَآجُّوْنَ فِی اللّٰهِ مِنْۢ بَعْدِ مَا اسْتُجِیْبَ لَهٗ حُجَّتُهُمْ دَاحِضَةٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَ عَلَیْهِمْ غَضَبٌ وَّ لَهُمْ عَذَابٌ شَدِیْدٌ۝۱۶

۽ جيڪي ماڻهو الله (جي دين) ۾ جهڳڙو ڪن ٿا ان کان پوءِ جو ان کي قبول ڪيو ويو آهي انهن جي حجت سندن پالڻهار وٽ ڪوڙي آهي ۽ انهن مٿان ڏمر آهي ۽ انهن لاءِ سخت عذاب آهي.

اَللّٰهُ الَّذِیْۤ اَنْزَلَ الْكِتٰبَ بِالْحَقِّ وَ الْمِیْزَانَ١ؕ وَ مَا یُدْرِیْكَ لَعَلَّ السَّاعَةَ قَرِیْبٌ۝۱۷

الله اُهو آهي جنهن حق سان ڪتاب ۽ (انصاف جي) تارازي لاٿي. ۽ تو کي ڇا خبر شايد (فيصلي جي) گھڙي ويجھي اچي چڪي هجي.

یَسْتَعْجِلُ بِهَا الَّذِیْنَ لَا یُؤْمِنُوْنَ بِهَا١ۚ وَ الَّذِیْنَ اٰمَنُوْا مُشْفِقُوْنَ مِنْهَا١ۙ وَ یَعْلَمُوْنَ اَنَّهَا الْحَقُّ١ؕ اَلَاۤ اِنَّ الَّذِیْنَ یُمَارُوْنَ فِی السَّاعَةِ لَفِیْ ضَلٰلٍۭ بَعِیْدٍ۝۱۸

ان (قيامت) ۾ اُهي ماڻهو جلدي مچائن ٿا جيڪي ان کي مڃن (ئي) نه ٿا، جيڪي مڃن ٿا سي ان کان ڊڄندڙ آهن ۽ اهي ڄاڻن ٿا ته ان جو اچڻ برحق آهي. خبردار! بيشڪ جيڪي ماڻهو (قيامت جي) گھڙي بابت جهڳڙو ڪن ٿا سي پَـــرَاهِين گمراهي ۾ آهن.

اَللّٰهُ لَطِیْفٌۢ بِعِبَادِهٖ یَرْزُقُ مَنْ یَّشَآءُ١ۚ وَ هُوَ الْقَوِیُّ الْعَزِیْزُ۠۝۱۹

الله پنهنجي ٻانهن تي وڏو مهربان آهي جنهن کي چاهي ٿو روزي ڏئي ٿو ۽ اُهو وڏي طاقت وارو غالب آهي.

مَنْ كَانَ یُرِیْدُ حَرْثَ الْاٰخِرَةِ نَزِدْ لَهٗ فِیْ حَرْثِهٖ١ۚ وَ مَنْ كَانَ یُرِیْدُ حَرْثَ الدُّنْیَا نُؤْتِهٖ مِنْهَا وَ مَا لَهٗ فِی الْاٰخِرَةِ مِنْ نَّصِیْبٍ۝۲۰

جيڪو ماڻهو آخرت جي پوک گهري ٿو اسان ان لاءِ ان جي پوک کي وڌايون ٿا، ۽ جيڪو ماڻهو دنيا جي پوک گهري ٿو اسان ان کي ان مان ڪجھ ڏيون ٿا ۽ ان لاءِ آخرت ۾ ڪو ڀاڱو نه آهي.

اَمْ لَهُمْ شُرَكٰٓؤُا شَرَعُوْا لَهُمْ مِّنَ الدِّیْنِ مَا لَمْ یَاْذَنْۢ بِهِ اللّٰهُ١ؕ وَ لَوْ لَا كَلِمَةُ الْفَصْلِ لَقُضِیَ بَیْنَهُمْ١ؕ وَ اِنَّ الظّٰلِمِیْنَ لَهُمْ عَذَابٌ اَلِیْمٌ۝۲۱

ڇا انهن جا ڪي شريڪ آهن جن انهن جي واسطي اُهو دين مقرر ڪيو آهي جنهن جو الله حڪم نه ڏنو آهي. ۽ جيڪڏهن فيصلي جي ڳالھ طئي ٿيل نه هجي ها ته انهن جي وچ ۾ فيصلو ڪيو وڃي ها. ۽ بيشڪ ظالمن لاءِ ئي ڏکوئيندڙ عذاب آهي.

تَرَى الظّٰلِمِیْنَ مُشْفِقِیْنَ مِمَّا كَسَبُوْا وَ هُوَ وَاقِعٌۢ بِهِمْ١ؕ وَ الَّذِیْنَ اٰمَنُوْا وَ عَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ فِیْ رَوْضٰتِ الْجَنّٰتِ١ۚ لَهُمْ مَّا یَشَآءُوْنَ عِنْدَ رَبِّهِمْ١ؕ ذٰلِكَ هُوَ الْفَضْلُ الْكَبِیْرُ۝۲۲

تون ظالمن کي ڏسندين ته ڊڄندڙ هوندا ان (عملن) کان جيڪي ڪمايائون ۽ اُهو (عذاب) انهن تي پوڻ وارو آهي. ۽ جن ماڻهن ايمان آندو ۽ چڱا عمل ڪيائون اُهي بهشت جي باغن ۾ هوندا، انهن لاءِ سندن پالڻهار وٽ اُهو (سڀ ڪجھ) هوندو جنهن جي خواهش ڪندا. اهو ئي ته تمام وڏو فضل آهي.

ذٰلِكَ الَّذِیْ یُبَشِّرُ اللّٰهُ عِبَادَهُ الَّذِیْنَ اٰمَنُوْا وَ عَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ١ؕ قُلْ لَّاۤ اَسْـَٔلُكُمْ عَلَیْهِ اَجْرًا اِلَّا الْمَوَدَّةَ فِی الْقُرْبٰى١ؕ وَ مَنْ یَّقْتَرِفْ حَسَنَةً نَّزِدْ لَهٗ فِیْهَا حُسْنًا١ؕ اِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ شَكُوْرٌ۝۲۳

اِهو (انعام) اُهو آهي جنهن جي خوشخبري الله اهڙن ٻانهن کي ڏئي ٿو جن ايمان آندو ۽ صالح عمل ڪيائون. چؤ ته: ”آءٌ هن (تبليغِ دين) تي اوهان کان ڪو اجورو نه ٿو گهران سواءِ مٽي مائٽي جي محبت جي“. ۽ جيڪو نيڪي ڪمائيندو اسان ان لاءِ ان جي نيڪي ۾ حُسن وڌائينداسين. بيشڪ الله معاف ڪندڙ قدردان آهي.

اَمْ یَقُوْلُوْنَ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا١ۚ فَاِنْ یَّشَاِ اللّٰهُ یَخْتِمْ عَلٰى قَلْبِكَ١ؕ وَ یَمْحُ اللّٰهُ الْبَاطِلَ وَ یُحِقُّ الْحَقَّ بِكَلِمٰتِهٖ١ؕ اِنَّهٗ عَلِیْمٌۢ بِذَاتِ الصُّدُوْرِ۝۲۴

ڇا اهي چون ٿا ته ان (نبي ڪريم ﷺ) الله تي ڪوڙ گهڙيو آهي؟ پوءِ جيڪڏهن الله گهري ته تنهنجي دل تي (صبر جي) مُهر هڻي. ۽ الله باطل کي ميٽائي ٿو ۽ پنهنجي ڪلمن سان حق کي ثابت رکي ٿو. بيشڪ اُهو سينن جا راز ڄاڻندڙ آهي.

وَ هُوَ الَّذِیْ یَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبَادِهٖ وَ یَعْفُوْا عَنِ السَّیِّاٰتِ وَ یَعْلَمُ مَا تَفْعَلُوْنَۙ۝۲۵

۽ (الله) اُهو ئي آهي جيڪو پنهنجي ٻانهن جي توبه قبول ڪري ٿو، ۽ مدايون معاف ڪري ٿو ۽ (سڀ) ڄاڻي ٿو جيڪي توهان ڪم ڪيو ٿا.

وَ یَسْتَجِیْبُ الَّذِیْنَ اٰمَنُوْا وَ عَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ وَ یَزِیْدُهُمْ مِّنْ فَضْلِهٖ١ؕ وَ الْكٰفِرُوْنَ لَهُمْ عَذَابٌ شَدِیْدٌ۝۲۶

۽ انهن ماڻهن جي دعا قبول ڪري ٿو جن ايمان آندو ۽ صالح عمل ڪيائون، ۽ انهن کي پنهنجي فضل مان (دعا کان به) وڌيڪ ڏئي ٿو. ۽ ڪافرن لاءِ ئي سخت عذاب آهي.

وَ لَوْ بَسَطَ اللّٰهُ الرِّزْقَ لِعِبَادِهٖ لَبَغَوْا فِی الْاَرْضِ وَ لٰكِنْ یُّنَزِّلُ بِقَدَرٍ مَّا یَشَآءُ١ؕ اِنَّهٗ بِعِبَادِهٖ خَبِیْرٌۢ بَصِیْرٌ۝۲۷

۽ جيڪڏهن الله پنهنجي سڀ ٻانهن لاءِ روزي ڪشادي ڪري ها ته اُهي ضرور زمين ۾ سرڪشي ڪن ها. ۽ پر اُهو جيڪي گهري ٿو اندازي سان لاهي ٿو. بيشڪ اُهو پنهنجي ٻانهن جي پوري خبر رکندڙ ڏسندڙ آهي.

وَ هُوَ الَّذِیْ یُنَزِّلُ الْغَیْثَ مِنْۢ بَعْدِ مَا قَنَطُوْا وَ یَنْشُرُ رَحْمَتَهٗ١ؕ وَ هُوَ الْوَلِیُّ الْحَمِیْدُ۝۲۸

۽ اُهو ئي آهي جيڪو ماڻهن جي مايوس ٿي وڃڻ کان پوءِ مينهن وسائي ٿو ۽ پنهنجي رحمت پکيڙي ٿو. ۽ اُهو ئي ڪارساز وڏي تعريفن جي لائق آهي.

وَ مِنْ اٰیٰتِهٖ خَلْقُ السَّمٰوٰتِ وَ الْاَرْضِ وَ مَا بَثَّ فِیْهِمَا مِنْ دَآبَّةٍ١ؕ وَ هُوَ عَلٰى جَمْعِهِمْ اِذَا یَشَآءُ قَدِیْرٌ۠۝۲۹

۽ ان جي نشانين مان آسمانن ۽ زمين جو پيدا ڪرڻ آهي ۽ جيڪي جانور انهن ٻنهين ۾ پکيڙيائين (تن جي پيدائش آهي). ۽ اُهو جڏهن به چاهي ته انهن جي گڏ ڪرڻ تي سگھ رکڻ وارو آهي.

وَ مَاۤ اَصَابَكُمْ مِّنْ مُّصِیْبَةٍ فَبِمَا كَسَبَتْ اَیْدِیْكُمْ وَ یَعْفُوْا عَنْ كَثِیْرٍؕ۝۳۰

۽ توهان کي جيڪا به مصيبت پهچي ٿي سا توهان جي هٿن جي ڪمائي (يعني برن عملن سبب) آهي حالانڪه گهڻا گناھ ته اُهو معاف ڪري ڇڏي ٿو.

وَ مَاۤ اَنْتُمْ بِمُعْجِزِیْنَ فِی الْاَرْضِ١ۖۚ وَ مَا لَكُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ مِنْ وَّلِیٍّ وَّ لَا نَصِیْرٍ۝۳۱

۽ توهان زمين ۾ (الله کي) عاجز ڪرڻ وارا نه آهيو، ۽ الله جي مقابلي ۾ اوهان جو نه ڪو ڪارساز آهي ۽ نه مددگار.

وَ مِنْ اٰیٰتِهِ الْجَوَارِ فِی الْبَحْرِ كَالْاَعْلَامِؕ۝۳۲

۽ ان جي نشانين مان سمنڊ ۾ (هلندڙ) جبلن وانگر اونچا بحري جهاز به آهن.

اِنْ یَّشَاْ یُسْكِنِ الرِّیْحَ فَیَظْلَلْنَ رَوَاكِدَ عَلٰى ظَهْرِهٖ١ؕ اِنَّ فِیْ ذٰلِكَ لَاٰیٰتٍ لِّكُلِّ صَبَّارٍ شَكُوْرٍۙ۝۳۳

جيڪڏهن چاهي ته هوا کي روڪي ڇڏي ته ٻيڙيون سمنڊ جي سطح تي رڪجي وڃن. بيشڪ ان ۾ هر صبر ڪندڙ شڪر ڪندڙ لاءِ وڏيون نشانيون آهن.

اَوْ یُوْبِقْهُنَّ بِمَا كَسَبُوْا وَ یَعْفُ عَنْ كَثِیْرٍ٘۝۳۴

يا انهن (جي سُوارن) کي انهن جي ڪرتوتن سبب تباه ڪري ڇڏي مگر اُهو گهڻا گناھ معاف ڪري ڇڏي ٿو.

وَّ یَعْلَمَ الَّذِیْنَ یُجَادِلُوْنَ فِیْۤ اٰیٰتِنَا١ؕ مَا لَهُمْ مِّنْ مَّحِیْصٍ۝۳۵

۽ جيڪي ماڻهو اسان جي آيتن ۾ جهڳڙو ڪن ٿا سي ڄاڻن ته انهن لاءِ ڪاڏي ڀڄڻ جي جاءِ نه آهي.

فَمَاۤ اُوْتِیْتُمْ مِّنْ شَیْءٍ فَمَتَاعُ الْحَیٰوةِ الدُّنْیَا١ۚ وَ مَا عِنْدَ اللّٰهِ خَیْرٌ وَّ اَبْقٰى لِلَّذِیْنَ اٰمَنُوْا وَ عَلٰى رَبِّهِمْ یَتَوَكَّلُوْنَۚ۝۳۶

پوءِ توهان کي جو ڪجھ به ڏنو ويو آهي اُهو دنيا جي حياتي جو سامان آهي، ۽ جو ڪجھ الله وٽ آهي سو گهڻو ڀلو ۽ گهڻو بقادار آهي، انهن لاءِ جن ايمان آندو ۽ پنهنجي پالڻهار تي ڀروسو ڪن ٿا.

وَ الَّذِیْنَ یَجْتَنِبُوْنَ كَبٰٓىِٕرَ الْاِثْمِ وَ الْفَوَاحِشَ وَ اِذَا مَا غَضِبُوْا هُمْ یَغْفِرُوْنَۚ۝۳۷

۽ اهي ماڻهو جيڪي وڏن گناهن ۽ بي حيائي جي ڪمن کان بچن ٿا ۽ جنهن مهل ڪاوڙجن ٿا ته معاف ڪن ٿا.

وَ الَّذِیْنَ اسْتَجَابُوْا لِرَبِّهِمْ وَ اَقَامُوا الصَّلٰوةَ١۪ وَ اَمْرُهُمْ شُوْرٰى بَیْنَهُمْ١۪ وَ مِمَّا رَزَقْنٰهُمْ یُنْفِقُوْنَۚ۝۳۸

۽ انهن ماڻهن پنهنجي پالڻهار جو حڪم قبول ڪيو ۽ نماز قائم رکيائون. ۽ سندن فيصلو پاڻ ۾ مشوري سان هوندو آهي ۽ ان (روزي) مان جيڪا اسان کين ڏني آهي، خرچ ڪن ٿا.

وَ الَّذِیْنَ اِذَاۤ اَصَابَهُمُ الْبَغْیُ هُمْ یَنْتَصِرُوْنَ۝۳۹

۽ اُهي ماڻهو جن جي مٿان جڏهن زيادتي ٿئي ٿي ته ان جو (مناسب) بدلو وٺن ٿا.

وَ جَزٰٓؤُا سَیِّئَةٍ سَیِّئَةٌ مِّثْلُهَا١ۚ فَمَنْ عَفَا وَ اَصْلَحَ فَاَجْرُهٗ عَلَى اللّٰهِ١ؕ اِنَّهٗ لَا یُحِبُّ الظّٰلِمِیْنَ۝۴۰

۽ برائي جو بدلو ان برائي جي مثل هوندو آهي پوءِ جنهن معاف ڪيو ۽ صلح ڪيائين پوءِ ان جو اجر الله تي آهي. بيشڪ اُهو ظالمن کي پسند نه ٿو ڪري.

وَ لَمَنِ انْتَصَرَ بَعْدَ ظُلْمِهٖ فَاُولٰٓىِٕكَ مَا عَلَیْهِمْ مِّنْ سَبِیْلٍؕ۝۴۱

۽ جنهن پاڻ تي ظلم ٿيڻ کان پوءِ بدلو ورتو ته اهڙن ماڻهن مٿان (ملامت جي) ڪا واٽ ڪونهي.

اِنَّمَا السَّبِیْلُ عَلَى الَّذِیْنَ یَظْلِمُوْنَ النَّاسَ وَ یَبْغُوْنَ فِی الْاَرْضِ بِغَیْرِ الْحَقِّ١ؕ اُولٰٓىِٕكَ لَهُمْ عَذَابٌ اَلِیْمٌ۝۴۲

(ملامت جي) راھ صرف انهن تي آهي جيڪي ماڻهن مٿان ظلم ڪن ٿا ۽ زمين ۾ ناحق فساد وجهن ٿا. اهڙن ماڻهن لاءِ دردناڪ عذاب آهي.

وَ لَمَنْ صَبَرَ وَ غَفَرَ اِنَّ ذٰلِكَ لَمِنْ عَزْمِ الْاُمُوْرِ۠۝۴۳

۽ جيڪو صبر ڪري ۽ معاف ڪري ته بيشڪ اهو وڏي همت جي ڪمن مان آهي.

وَ مَنْ یُّضْلِلِ اللّٰهُ فَمَا لَهٗ مِنْ وَّلِیٍّ مِّنْۢ بَعْدِهٖ١ؕ وَ تَرَى الظّٰلِمِیْنَ لَمَّا رَاَوُا الْعَذَابَ یَقُوْلُوْنَ هَلْ اِلٰى مَرَدٍّ مِّنْ سَبِیْلٍۚ۝۴۴

۽ جنهن کي الله گمراھ ڪري ته ان جي لاءِ ان کان پوءِ ڪوبه ڪارساز ڪونهي. ۽ تون ظالمن کي ڏسندين جڏهن اُهي عذاب ڏسندا ته چوندا ته: ”ڇا (دنيا طرف) موٽڻ جي ڪا راھ آهي“؟

وَ تَرٰىهُمْ یُعْرَضُوْنَ عَلَیْهَا خٰشِعِیْنَ مِنَ الذُّلِّ یَنْظُرُوْنَ مِنْ طَرْفٍ خَفِیٍّ١ؕ وَ قَالَ الَّذِیْنَ اٰمَنُوْۤا اِنَّ الْخٰسِرِیْنَ الَّذِیْنَ خَسِرُوْۤا اَنْفُسَهُمْ وَ اَهْلِیْهِمْ یَوْمَ الْقِیٰمَةِ١ؕ اَلَاۤ اِنَّ الظّٰلِمِیْنَ فِیْ عَذَابٍ مُّقِیْمٍ۝۴۵

۽ تون انهن کي ڏسندين ته اُهي باھ تي ذلت ۽ خوف سان ڪنڌ جهڪايل پيش ڪيا ويندا، ٽيڏي اک سان پيا نهاريندا. ۽ ايمان وارا چوندا ته: ”بيشڪ نقصان وارا اُهي آهن جن پنهنجي جانين ۽ پنهنجي گهروارن کي قيامت واري ڏينهن جي نقصانن ۾ وڌو“. خبردار! بيشڪ ظلم ڪرڻ وارا هميشه واري عذاب ۾ رهندا.

وَ مَا كَانَ لَهُمْ مِّنْ اَوْلِیَآءَ یَنْصُرُوْنَهُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ١ؕ وَ مَنْ یُّضْلِلِ اللّٰهُ فَمَا لَهٗ مِنْ سَبِیْلٍؕ۝۴۶

۽ انهن (مشرڪن) لاءِ ڪير به مددگار نه هوندا جيڪي الله جي مقابلي ۾ سندن مدد ڪن. ۽ جنهن کي الله گمراھ ڪري ته پوءِ ان لاءِ ڪو رستو ڪونهي.

اِسْتَجِیْبُوْا لِرَبِّكُمْ مِّنْ قَبْلِ اَنْ یَّاْتِیَ یَوْمٌ لَّا مَرَدَّ لَهٗ مِنَ اللّٰهِ١ؕ مَا لَكُمْ مِّنْ مَّلْجَاٍ یَّوْمَىِٕذٍ وَّ مَا لَكُمْ مِّنْ نَّكِیْرٍ۝۴۷

توهان پنهنجي پالڻهار جو حڪم قبول ڪيو ان ڏينهن جي اچڻ کان اڳ جيڪو الله جي پاران اڻ ٽر آهي. ان ڏينهن اوهان لاءِ ڪا پناھ جي جاءِ نه هوندي، ۽ نه ڪو اوهان جي حال کي بدلائڻ جي ڪوشش ڪرڻ وارو هوندو.

فَاِنْ اَعْرَضُوْا فَمَاۤ اَرْسَلْنٰكَ عَلَیْهِمْ حَفِیْظًا١ؕ اِنْ عَلَیْكَ اِلَّا الْبَلٰغُ١ؕ وَ اِنَّاۤ اِذَاۤ اَذَقْنَا الْاِنْسَانَ مِنَّا رَحْمَةً فَرِحَ بِهَا١ۚ وَ اِنْ تُصِبْهُمْ سَیِّئَةٌۢ بِمَا قَدَّمَتْ اَیْدِیْهِمْ فَاِنَّ الْاِنْسَانَ كَفُوْرٌ۝۴۸

پوءِ به جيڪڏهن اهي منهن موڙن ته اسان تو کي انهن تي نگهبان ڪري نه موڪليو آهي. تو تي صرف پيغام پهچائڻ آهي. ۽ بيشڪ اسان جڏهن انسان کي پاڻ وٽان رحمت چکايون ٿا ته اُهو ان سان خوش ٿئي ٿو ۽ جيڪڏهن کيس ڪا برائي پهچي ٿي انهن (برن عملن) سبب جن کي سندن هٿن اڳي موڪليو آهي ته پوءِ بيشڪ انسان وڏو ناشڪر آهي.

لِلّٰهِ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَ الْاَرْضِ١ؕ یَخْلُقُ مَا یَشَآءُ١ؕ یَهَبُ لِمَنْ یَّشَآءُ اِنَاثًا وَّ یَهَبُ لِمَنْ یَّشَآءُ الذُّكُوْرَۙ۝۴۹

آسمانن ۽ زمين جي حڪومت الله جي آهي. جيڪي چاهي ٿو سو پيدا ڪري ٿو. جنهن کي چاهي ٿو نياڻيون عطا ڪري ٿو ۽ جنهن کي چاهي ٿو پُٽ عطا ڪري ٿو.

اَوْ یُزَوِّجُهُمْ ذُكْرَانًا وَّ اِنَاثًا١ۚ وَ یَجْعَلُ مَنْ یَّشَآءُ عَقِیْمًا١ؕ اِنَّهٗ عَلِیْمٌ قَدِیْرٌ۝۵۰

يا پُٽ ۽ ڌيئرون گڏ ڏئي ٿو ۽ جنهن کي چاهي ٿو سَنڍ بنائي ڇڏي ٿو. بلاشڪ اُهو ڄاڻندڙ وڏي طاقت وارو آهي.

وَ مَا كَانَ لِبَشَرٍ اَنْ یُّكَلِّمَهُ اللّٰهُ اِلَّا وَحْیًا اَوْ مِنْ وَّرَآئِ حِجَابٍ اَوْ یُرْسِلَ رَسُوْلًا فَیُوْحِیَ بِاِذْنِهٖ مَا یَشَآءُ١ؕ اِنَّهٗ عَلِیٌّ حَكِیْمٌ۝۵۱

۽ ڪنهن انسان لاءِ اها ڳالھ ٿيڻي ناهي جو الله ان سان (سنئون سڌو) ڳالهائي سواءِ وحي جي طريقي جي يا پردي جي پٺيان يا ڪنهن قاصد (فرشتي) کي موڪلي پوءِ اُهو الله جي حڪم سان وحي ڪري جيڪا اُهو چاهي. بيشڪ اُهو مٿاهون حڪمت وارو آهي.

وَ كَذٰلِكَ اَوْحَیْنَاۤ اِلَیْكَ رُوْحًا مِّنْ اَمْرِنَا١ؕ مَا كُنْتَ تَدْرِیْ مَا الْكِتٰبُ وَ لَا الْاِیْمَانُ وَ لٰكِنْ جَعَلْنٰهُ نُوْرًا نَّهْدِیْ بِهٖ مَنْ نَّشَآءُ مِنْ عِبَادِنَا١ؕ وَ اِنَّكَ لَتَهْدِیْۤ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِیْمٍۙ۝۵۲

۽ اهڙي طرح اسان تو ڏانهن پنهنجي حڪم سان روح کي لاٿو آهي. تون (از خود) نه ڄاڻندو هئين ته ڪتاب ڇا آهي؟ نه ڪي ايمان ڇا آهي؟ ۽ پر اسان ان (قرآن) کي نور بنايو آهي ان جي ذريعي اسان هدايت ڏيون ٿا پنهنجي ٻانهن مان جنهن کي چاهيون. ۽ بيشڪ تون سڌي واٽ ڏانهن رهنمائي ڪرين ٿو.

صِرَاطِ اللّٰهِ الَّذِیْ لَهٗ مَا فِی السَّمٰوٰتِ وَ مَا فِی الْاَرْضِ١ؕ اَلَاۤ اِلَى اللّٰهِ تَصِیْرُ الْاُمُوْرُ۠۝۵۳

(سڌو) رستو ان الله جو آهي جو جيڪي ڪجھ آسمانن ۾ آهي ۽ جيڪي ڪجھ زمين ۾ آهي سو سندس مِلِڪَ آهي. خبردار! سڀ ڪم الله ڏانهن ئي موٽن ٿا.

حٰمٓۚۛ۝۱

حا ميم (هي حروف مقطعات آهن هنن جي اصلي معنيٰ الله ۽ ان جو رسول ﷺ ڄاڻن ٿا) ..

وَ الْكِتٰبِ الْمُبِیْنِۙۛ۝۲

قسم آهي روشن ڪتاب جو ..

اِنَّا جَعَلْنٰهُ قُرْءٰنًا عَرَبِیًّا لَّعَلَّكُمْ تَعْقِلُوْنَۚ۝۳

بيشڪ اسان ان کي عربي زبان جو قرآن بنايو آهي ته جيئن توهان سمجهو.

وَ اِنَّهٗ فِیْۤ اُمِّ الْكِتٰبِ لَدَیْنَا لَعَلِیٌّ حَكِیْمٌؕ۝۴

۽ بيشڪ اُهو سڀ ڪتابن جي اصل (لوحِ محفوظ) ۾ (لکيل) آهي، اسان وٽ بلند مرتبه حڪمت وارو آهي.

اَفَنَضْرِبُ عَنْكُمُ الذِّكْرَ صَفْحًا اَنْ كُنْتُمْ قَوْمًا مُّسْرِفِیْنَ۝۵

ڇا اسان اوهان کان بيزار ٿي هي نصيحت (قرآن) موڪلڻ بند ڪري ڇڏيون صرف هن ڪري جو اوهان حد کان لنگهندڙ قوم آهيو.

وَ كَمْ اَرْسَلْنَا مِنْ نَّبِیٍّ فِی الْاَوَّلِیْنَ۝۶

۽ اڳين قومن ۾ اسان ڪيترائي نبي موڪليا هئا.

وَ مَا یَاْتِیْهِمْ مِّنْ نَّبِیٍّ اِلَّا كَانُوْا بِهٖ یَسْتَهْزِءُوْنَ۝۷

۽ انهن وٽ ڪوبه نبيءُ نه ٿي آيو مگر ان سان مسخريون ٿي ڪيائون.

فَاَهْلَكْنَاۤ اَشَدَّ مِنْهُمْ بَطْشًا وَّ مَضٰى مَثَلُ الْاَوَّلِیْنَ۝۸

۽ اسان انهن (مڪي جي مشرڪن) کان تمام ڏاڍن طاقتورن کي هلاڪ ڪيو ۽ اڳين قومن جا مثال گذري چڪا آهن.

وَ لَىِٕنْ سَاَلْتَهُمْ مَّنْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَ الْاَرْضَ لَیَقُوْلُنَّ خَلَقَهُنَّ الْعَزِیْزُ الْعَلِیْمُۙ۝۹

۽ جيڪڏهن تون انهن کان پڇندين ته آسمانن ۽ زمين کي ڪنهن پيدا ڪيو آهي؟ ته اُهي ضرور چوندا ته: ”انهن کي غالب علم واري (الله) پيدا ڪيو آهي“.

الَّذِیْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَرْضَ مَهْدًا وَّ جَعَلَ لَكُمْ فِیْهَا سُبُلًا لَّعَلَّكُمْ تَهْتَدُوْنَۚ۝۱۰

اهو ئي آهي جنهن اوهان لاءِ زمين کي وڇاڻو بنايو ۽ توهان لاءِ ان ۾ رستا بنايائين ته جيئن توهان (منزل مقصود جي) واٽ لهو.

وَ الَّذِیْ نَزَّلَ مِنَ السَّمَآءِ مَآءًۢ بِقَدَرٍ١ۚ فَاَنْشَرْنَا بِهٖ بَلْدَةً مَّیْتًا١ۚ كَذٰلِكَ تُخْرَجُوْنَ۝۱۱

۽ جنهن آسمان مان (ضرورت جي) انداز مطابق پاڻي لاٿو، پوءِ اسان اُن سان مُرده شهر کي زنده ڪيو، اهڙي طرح اوهان کي (به قبرن مان) ڪڍيو ويندو.

وَ الَّذِیْ خَلَقَ الْاَزْوَاجَ كُلَّهَا وَ جَعَلَ لَكُمْ مِّنَ الْفُلْكِ وَ الْاَنْعَامِ مَا تَرْكَبُوْنَۙ۝۱۲

۽ جنهن هي سڀ قسم جا جوڙا پيدا ڪيا ۽ اوهان لاءِ اُهي ٻيڙيون ۽ جانور بنايائين جن تي توهان سوار ٿيو ٿا.

لِتَسْتَوٗا عَلٰى ظُهُوْرِهٖ ثُمَّ تَذْكُرُوْا نِعْمَةَ رَبِّكُمْ اِذَا اسْتَوَیْتُمْ عَلَیْهِ وَ تَقُوْلُوْا سُبْحٰنَ الَّذِیْ سَخَّرَ لَنَا هٰذَا وَ مَا كُنَّا لَهٗ مُقْرِنِیْنَۙ۝۱۳

هن لاءِ ته توهان انهن جي پٺين تي چڙهي ويهو پوءِ پنهنجي پالڻهار جي نعمت کي ياد ڪيو جڏهن توهان انهن تي چڙهي ويهو ۽ چئو ته: ”پاڪ آهي اُها ذات جنهن اسان کي هي (سواري) تابع ڪري ڏني حالانڪه اسان ان کي قابو ڪري سگهڻ وارا نه هئاسين.

وَ اِنَّاۤ اِلٰى رَبِّنَا لَمُنْقَلِبُوْنَ۝۱۴

۽ بيشڪ (هڪ ڏينهن) اسان پنهنجي پالڻهار ڏانهن موٽڻ وارا آهيون“.

وَ جَعَلُوْا لَهٗ مِنْ عِبَادِهٖ جُزْءًا١ؕ اِنَّ الْاِنْسَانَ لَكَفُوْرٌ مُّبِیْنٌؕ۠۝۱۵

۽ (اهو سڀ ڄاڻندي به) انهن سندس ٻانهن مان ڪن کي سندس حصو (يعني اولاد) بنايو. بيشڪ انسان پڌرو احسان فراموش آهي.

اَمِ اتَّخَذَ مِمَّا یَخْلُقُ بَنٰتٍ وَّ اَصْفٰىكُمْ بِالْبَنِیْنَ۝۱۶

ڇا (الله) پنهنجي مخلوق مان (پنهنجي لاءِ) نياڻيون بنايون ۽ اوهان کي پُٽن لاءِ چونڊيائين؟

وَ اِذَا بُشِّرَ اَحَدُهُمْ بِمَا ضَرَبَ لِلرَّحْمٰنِ مَثَلًا ظَلَّ وَجْهُهٗ مُسْوَدًّا وَّ هُوَ كَظِیْمٌ۝۱۷

حالانڪه جنهن (اولاد يعني نياڻين) کي اهي رحمان ڏانهن منسوب ڪن ٿا ان (جي ڄمڻ) جو اطلاع جڏهن انهن مان ڪنهن هڪ کي پاڻ کي ڏنو وڃي ته ان جو مُنهن ڪارو ٿي وڃي ٿو ۽ اهو غم ۾ ڀرجي وڃي ٿو.

اَوَ مَنْ یُّنَشَّؤُا فِی الْحِلْیَةِ وَ هُوَ فِی الْخِصَامِ غَیْرُ مُبِیْنٍ۝۱۸

ڇا (الله جو اولاد نياڻيون آهن) جيڪي زيورات ۾ پلجن ۽ بحث ۽ حجت ۾ (پنهنجي ڳالھ) چِٽي به نه ڪري سگهن.

وَ جَعَلُوا الْمَلٰٓىِٕكَةَ الَّذِیْنَ هُمْ عِبٰدُ الرَّحْمٰنِ اِنَاثًا١ؕ اَشَهِدُوْا خَلْقَهُمْ١ؕ سَتُكْتَبُ شَهَادَتُهُمْ وَ یُسْـَٔلُوْنَ۝۱۹

۽ انهن ملائڪن کي جيڪي رحمان جا عبادتگذار آهن عورتون قرار ڏنو آهي. ڇا اُهي انهن جي پيدائش وقت حاضر هئا؟ انهن جي اِها شاهدي لکي ويندي ۽ (روزِ محشر) انهن کان پڇيو ويندو.

وَ قَالُوْا لَوْ شَآءَ الرَّحْمٰنُ مَا عَبَدْنٰهُمْ١ؕ مَا لَهُمْ بِذٰلِكَ مِنْ عِلْمٍ١ۗ اِنْ هُمْ اِلَّا یَخْرُصُوْنَؕ۝۲۰

۽ اُهي چون ٿا ته: ”جيڪڏهن رحمان گهري ها ته اسان انهن (بتن) کي نه پوڄيون ها“. انهن کي ان (حقيقت) جي ڪا خبر نه آهي. اُهي رڳو خيالي ڳالهيون چون ٿا.

اَمْ اٰتَیْنٰهُمْ كِتٰبًا مِّنْ قَبْلِهٖ فَهُمْ بِهٖ مُسْتَمْسِكُوْنَ۝۲۱

ڇا اسان هن کان اڳ انهن کي ڪو ڪتاب ڏنو آهي پوءِ اُهي ان سان چنبڙيل آهن؟

بَلْ قَالُوْۤا اِنَّا وَجَدْنَاۤ اٰبَآءَنَا عَلٰۤى اُمَّةٍ وَّ اِنَّا عَلٰۤى اٰثٰرِهِمْ مُّهْتَدُوْنَ۝۲۲

(نه) پر اِهي چون ٿا ته: ”اسان پنهنجي ابن ڏاڏن کي هڪ طريقي تي لڌو ۽ بيشڪ اسان انهن جي نشانن تي (هلندي) هدايت يافته آهيون“.

وَ كَذٰلِكَ مَاۤ اَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ فِیْ قَرْیَةٍ مِّنْ نَّذِیْرٍ اِلَّا قَالَ مُتْرَفُوْهَاۤ١ۙ اِنَّا وَجَدْنَاۤ اٰبَآءَنَا عَلٰۤى اُمَّةٍ وَّ اِنَّا عَلٰۤى اٰثٰرِهِمْ مُّقْتَدُوْنَ۝۲۳

۽ اهڙي طرح اسان تو کان اڳ ڪنهن به بستي ۾ ڪو ڊيڄاريندڙ نه موڪليو مگر اتان جي وڏيرن چيو ته: ”بيشڪ اسان پنهنجن ابن ڏاڏن کي هڪ طريقي ۽ مذهب تي لڌو ۽ بيشڪ اسان انهن جي نشانن جي پيروي ڪندڙ آهيون“.

قٰلَ اَوَ لَوْ جِئْتُكُمْ بِاَهْدٰى مِمَّا وَجَدْتُّمْ عَلَیْهِ اٰبَآءَكُمْ١ؕ قَالُوْۤا اِنَّا بِمَاۤ اُرْسِلْتُمْ بِهٖ كٰفِرُوْنَ۝۲۴

(هر نبي) چيو ته: ”ڇا جيتوڻيڪ آءٌ اوهان وٽ ان کان چڱو طريقو کڻي آيو آهيان جنهن تي اوهان پنهنجن ابن ڏاڏن کي لڌو“. انهن چيو ته: ”جنهن شيءِ سان توهان موڪليا ويا آهيو اسان ان جو انڪار ڪندڙ آهيون“.

فَانْتَقَمْنَا مِنْهُمْ فَانْظُرْ كَیْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُكَذِّبِیْنَ۠۝۲۵

پوءِ اسان انهن کان بدلو ورتو پوءِ نهار ته ڪوڙو چوڻ وارن جي پڇاڙي ڪيئن ٿي؟

وَ اِذْ قَالَ اِبْرٰهِیْمُ لِاَبِیْهِ وَ قَوْمِهٖۤ اِنَّنِیْ بَرَآءٌ مِّمَّا تَعْبُدُوْنَۙ۝۲۶

۽ (ياد ڪر) جڏهن ابراهيم پنهنجي پيءُ کي ۽ پنهنجي قوم کي چيو ته: ”بيشڪ آءٌ انهن (بتن) کان بيزار آهيان جن کي توهان پوڄيو ٿا.

اِلَّا الَّذِیْ فَطَرَنِیْ فَاِنَّهٗ سَیَهْدِیْنِ۝۲۷

مگر جنهن مون کي پيدا ڪيو آهي پوءِ اُهو ئي مون کي جلد راھ ڏيکاريندو“.

وَ جَعَلَهَا كَلِمَةًۢ بَاقِیَةً فِیْ عَقِبِهٖ لَعَلَّهُمْ یَرْجِعُوْنَ۝۲۸

۽ ابراهيمُ اهو ڪلمهءِ (توحيد) پنهنجي پويان سندس اولاد ۾ ڇڏي ويو تان ته اُهي (الله ڏانهن) موٽن.

بَلْ مَتَّعْتُ هٰۤؤُلَآءِ وَ اٰبَآءَهُمْ حَتّٰى جَآءَهُمُ الْحَقُّ وَ رَسُوْلٌ مُّبِیْنٌ۝۲۹

(بي فرمانين جي باوجود سزا نه ڏني) بلڪه مون انهن کي ۽ سندن ابن ڏاڏن کي آسودو ڪيو ايستائين جو انهن وٽ حق (يعني قرآن) ۽ حق کي پڌرو ڪندڙ رسول (محمد ڪريم ﷺ) آيو.

وَ لَمَّا جَآءَهُمُ الْحَقُّ قَالُوْا هٰذَا سِحْرٌ وَّ اِنَّا بِهٖ كٰفِرُوْنَ۝۳۰

۽ جڏهن انهن وٽ حق آيو ته چيائون: ”هي جادو آهي ۽ بيشڪ اسان ان جا انڪاري آهيون“.

وَ قَالُوْا لَوْ لَا نُزِّلَ هٰذَا الْقُرْاٰنُ عَلٰى رَجُلٍ مِّنَ الْقَرْیَتَیْنِ عَظِیْمٍ۝۳۱

۽ چيائون ته: ”هي قرآن ٻنهين ڳوٺن (مڪي ۽ طائف جي) مان ڪنهن وڏي ماڻهو (وڏيري يا سردار) تي ڇونه لاٿو ويو؟

اَهُمْ یَقْسِمُوْنَ رَحْمَتَ رَبِّكَ١ؕ نَحْنُ قَسَمْنَا بَیْنَهُمْ مَّعِیْشَتَهُمْ فِی الْحَیٰوةِ الدُّنْیَا وَ رَفَعْنَا بَعْضَهُمْ فَوْقَ بَعْضٍ دَرَجٰتٍ لِّیَتَّخِذَ بَعْضُهُمْ بَعْضًا سُخْرِیًّا١ؕ وَ رَحْمَتُ رَبِّكَ خَیْرٌ مِّمَّا یَجْمَعُوْنَ۝۳۲

ڇا اهي تنهنجي پالڻهار جي رحمت کي ورهائن ٿا؟ (بلڪه) اسان سندن روزي سندن وچ ۾ دنياوي زندگي ۾ ورهائي ڇڏي آهي، ۽ اسان انهن مان هڪڙن جا درجا ٻين کان بلند ڪيا آهن هن لاءِ ته اُهي هڪ ٻئي کان ڪم وٺي سگهن. ۽ تنهنجي پالڻهار جي رحمت ڀلي آهي ان (دولت) کان جيڪي اُهي گڏ ڪري رکن ٿا.

وَ لَوْ لَاۤ اَنْ یَّكُوْنَ النَّاسُ اُمَّةً وَّاحِدَةً لَّجَعَلْنَا لِمَنْ یَّكْفُرُ بِالرَّحْمٰنِ لِبُیُوْتِهِمْ سُقُفًا مِّنْ فِضَّةٍ وَّ مَعَارِجَ عَلَیْهَا یَظْهَرُوْنَۙ۝۳۳

۽ جيڪڏهن اهو (انديشو) نه هجي ها ته سڀ ماڻهو (ڪفر تي گڏ ٿي) هڪ جماعت نه بنجي وڃن ته اسان رحمان سان ڪفر ڪرڻ وارن ماڻهن جي گهرن جون ڇتيون ۽ ڏاڪڻون به چانديءَ جون ڪيون ها جن تي اُهي چڙهن ها.

وَ لِبُیُوْتِهِمْ اَبْوَابًا وَّ سُرُرًا عَلَیْهَا یَتَّكِـُٔوْنَۙ۝۳۴

۽ انهن جي گهرن جا دروازا ۽ پلنگ جن تي ٽيڪ لڳائي ويهن ٿا (سي به چاندي جا ڪيون ها).

وَ زُخْرُفًا١ؕ وَ اِنْ كُلُّ ذٰلِكَ لَمَّا مَتَاعُ الْحَیٰوةِ الدُّنْیَا١ؕ وَ الْاٰخِرَةُ عِنْدَ رَبِّكَ لِلْمُتَّقِیْنَ۠۝۳۵

۽ (انهن کي) سونو بنايون ها. ۽ (حقيقت هي آهي ته) اِهو ڪجھ به نه آهي مگر دنياوي زندگي جو سامان آهي. ۽ آخرت تنهنجي پالڻهار وٽ صرف پرهيزگارن لاءِ آهي.

وَ مَنْ یَّعْشُ عَنْ ذِكْرِ الرَّحْمٰنِ نُقَیِّضْ لَهٗ شَیْطٰنًا فَهُوَ لَهٗ قَرِیْنٌ۝۳۶

۽ جيڪو ماڻهو رحمان (بي انتها مهربان) جي ياد کان غافل ٿئي ٿو ته اسان ان جي مٿان هڪ شيطان لڳائي ڇڏيون ٿا جو هر وقت ان سان جُڙيل رهي ٿو.

وَ اِنَّهُمْ لَیَصُدُّوْنَهُمْ عَنِ السَّبِیْلِ وَ یَحْسَبُوْنَ اَنَّهُمْ مُّهْتَدُوْنَ۝۳۷

۽ بيشڪ اهي (شيطان) ماڻهن کي رستي کان روڪن ٿا ۽ ماڻهو سمجهن ٿا ته پڪ سان اُهي هدايت تي هلي رهيا آهن.

حَتّٰۤى اِذَا جَآءَنَا قَالَ یٰلَیْتَ بَیْنِیْ وَ بَیْنَكَ بُعْدَ الْمَشْرِقَیْنِ فَبِئْسَ الْقَرِیْنُ۝۳۸

آخر ڪار جڏهن اهو شخص اسان وٽ ايندو ته (ساٿي شيطان کي) چوندو: ”هائو جي منهنجي وچ ۾ ۽ تنهنجي وچ ۾ اوڀر ۽ اولھ جيتري وِٿي هجي ها ڇوته تون بڇڙو ساٿي نڪتين“.

وَ لَنْ یَّنْفَعَكُمُ الْیَوْمَ اِذْ ظَّلَمْتُمْ اَنَّكُمْ فِی الْعَذَابِ مُشْتَرِكُوْنَ۝۳۹

۽ (کين چيو ويندو ته) اڄ ڏينهن اوهان کي (اها سَڌَ ڪرڻ) نفعو نه ڏيندي جڏهن ته توهان ظلم ڪندا رهيا بيشڪ توهان (اڄ) عذاب ۾ شريڪ آهيو.

اَفَاَنْتَ تُسْمِعُ الصُّمَّ اَوْ تَهْدِی الْعُمْیَ وَ مَنْ كَانَ فِیْ ضَلٰلٍ مُّبِیْنٍ۝۴۰

ته ڇا تون ٻوڙن کي ٻڌائيندين؟ يا انڌن کي هدايت جي راھ ڏيکاريندين ۽ (ان کي گس لائيندين) جيڪو پڌري گمراهي ۾ آهي؟

فَاِمَّا نَذْهَبَنَّ بِكَ فَاِنَّا مِنْهُمْ مُّنْتَقِمُوْنَۙ۝۴۱

پوءِ جيڪڏهن (اي نبي) اسان تو کي (دنيا مان) کڻائي وٺون پوءِ بيشڪ اسان انهن کان بدلو وٺڻ وارا آهيون.

اَوْ نُرِیَنَّكَ الَّذِیْ وَعَدْنٰهُمْ فَاِنَّا عَلَیْهِمْ مُّقْتَدِرُوْنَ۝۴۲

يا اسان توکي انهن جو اهو (عذاب) ڏيکاريون جنهن جو اسان ساڻن وعدو ڪيو آهي ته پوءِ بيشڪ اسان انهن مٿان طاقت رکندڙ آهيون.

فَاسْتَمْسِكْ بِالَّذِیْۤ اُوْحِیَ اِلَیْكَ١ۚ اِنَّكَ عَلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِیْمٍ۝۴۳

پوءِ تون ان (قرآن) کي مضبوطي سان پڪڙ جيڪو توڏانهن وحي ڪيو ويو آهي، بيشڪ تون سڌي واٽ تي آهين.

وَ اِنَّهٗ لَذِكْرٌ لَّكَ وَ لِقَوْمِكَ١ۚ وَ سَوْفَ تُسْـَٔلُوْنَ۝۴۴

۽ بيشڪ اهو (قرآن) تو لاءِ ۽ تنهنجي قوم لاءِ وڏو شرف (۽ شان) آهي ۽ (انسانو) جلد توهان کان پڇاڻو ڪيو ويندو.

وَ سْـَٔلْ مَنْ اَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ مِنْ رُّسُلِنَاۤ اَجَعَلْنَا مِنْ دُوْنِ الرَّحْمٰنِ اٰلِهَةً یُّعْبَدُوْنَ۠۝۴۵

۽ اسان جا رسول جيڪي اسان تو کان اڳ موڪليا آهن انهن کان پڇي ڏس ته ڇا اسان رحمان کان سواءِ به ڪي معبود بنايا آهن جن جي عبادت ڪئي وڃي؟

وَ لَقَدْ اَرْسَلْنَا مُوْسٰى بِاٰیٰتِنَاۤ اِلٰى فِرْعَوْنَ وَ مَلَاۡىِٕهٖ فَقَالَ اِنِّیْ رَسُوْلُ رَبِّ الْعٰلَمِیْنَ۝۴۶

۽ بيشڪ اسان موسيٰ کي پنهنجي نشانين سان فرعون ۽ ان جي سردارن ڏانهن موڪليو پوءِ چيائين ته: ”بيشڪ آءٌ جهانن جي پالڻهار جو موڪليل رسول آهيان“.

فَلَمَّا جَآءَهُمْ بِاٰیٰتِنَاۤ اِذَا هُمْ مِّنْهَا یَضْحَكُوْنَ۝۴۷

پوءِ جڏهن اهو انهن وٽ اسان جون نشانيون کڻي پهتو ته اُهي ان ئي مهل انهن (نشانين) تي کِلون ڪرڻ لڳا.

وَ مَا نُرِیْهِمْ مِّنْ اٰیَةٍ اِلَّا هِیَ اَكْبَرُ مِنْ اُخْتِهَا١٘ وَ اَخَذْنٰهُمْ بِالْعَذَابِ لَعَلَّهُمْ یَرْجِعُوْنَ۝۴۸

۽ اسان انهن کي ڪا نشاني نه ٿي ڏيکاري مگر اها اڳين کان گهڻو وڏي هئي ۽ اسان انهن کي عذاب ۾ پڪڙيو ته جيئن اُهي پنهنجي رَوَش کان باز اچن.

وَ قَالُوْا یٰۤاَیُّهَ السّٰحِرُ ادْعُ لَنَا رَبَّكَ بِمَا عَهِدَ عِنْدَكَ١ۚ اِنَّنَا لَمُهْتَدُوْنَ۝۴۹

۽ چيائون: ”اي جادوگر! پنهنجي پالڻهار وٽ توکي جيڪو منصب مليل آهي ان آڌار تي اسان لاءِ دعا ڪر، اسان ضرور هدايت يافته ٿي پونداسين“.

فَلَمَّا كَشَفْنَا عَنْهُمُ الْعَذَابَ اِذَا هُمْ یَنْكُثُوْنَ۝۵۰

پوءِ اسان جڏهن انهن تان عذاب لاٿو ته ان ئي مهل اُهي معاهدو ڀڃڻ لڳا.

وَ نَادٰى فِرْعَوْنُ فِیْ قَوْمِهٖ قَالَ یٰقَوْمِ اَلَیْسَ لِیْ مُلْكُ مِصْرَ وَ هٰذِهِ الْاَنْهٰرُ تَجْرِیْ مِنْ تَحْتِیْ١ۚ اَفَلَا تُبْصِرُوْنَؕ۝۵۱

۽ (هڪ ڏينهن) فرعون پنهنجي قوم ۾ پڙهو ڏنو چيائين: ”اي منهنجي قوم ڇا مصر جو مُلڪ منهنجي مِلڪ ناهي؟ ۽ هي نهرون جيڪي منهنجي (ماڙين جي) هيٺان کان وهن ٿيون (ڇا سي منهنجون نه آهن؟) ڇا پوءِ توهان نه ٿا ڏسو!

اَمْ اَنَا خَیْرٌ مِّنْ هٰذَا الَّذِیْ هُوَ مَهِیْنٌ١ۙ۬ وَّ لَا یَكَادُ یُبِیْنُ۝۵۲

ڇا آءٌ هن کان ڀلو نه آهيان جيڪو خوار آهي ۽ چِٽو ڳالهائي به نه ٿو سگهي.

فَلَوْ لَاۤ اُلْقِیَ عَلَیْهِ اَسْوِرَةٌ مِّنْ ذَهَبٍ اَوْ جَآءَ مَعَهُ الْمَلٰٓىِٕكَةُ مُقْتَرِنِیْنَ۝۵۳

پوءِ ڇو نه ان جي مٿان سون جا ڪنگڻ لاٿا ويا؟ يا ان سان گڏ ملائڪ قطار در قطار ڇونه آيا“؟

فَاسْتَخَفَّ قَوْمَهٗ فَاَطَاعُوْهُ١ؕ اِنَّهُمْ كَانُوْا قَوْمًا فٰسِقِیْنَ۝۵۴

پوءِ پنهنجي قوم کي بي وقوف بنايائين پوءِ انهن سندس فرمانبرداري ڪئي. بيشڪ اُهي هئا ئي نافرمان قوم.

فَلَمَّاۤ اٰسَفُوْنَا انْتَقَمْنَا مِنْهُمْ فَاَغْرَقْنٰهُمْ اَجْمَعِیْنَۙ۝۵۵

پوءِ جڏهن اسان کي غضبناڪ ڪيائون ته اسان انهن کان بدلو ورتو پوءِ اسان انهن سڀني کي گڏ ٻوڙيو.

فَجَعَلْنٰهُمْ سَلَفًا وَّ مَثَلًا لِّلْاٰخِرِیْنَ۠۝۵۶

پوءِ اسان انهن کي گذريل داستان ۽ پوين لاءِ (عبرت جي) آکاڻي بنائي ڇڏيو.

وَ لَمَّا ضُرِبَ ابْنُ مَرْیَمَ مَثَلًا اِذَا قَوْمُكَ مِنْهُ یَصِدُّوْنَ۝۵۷

۽ جڏهن (عيسيٰ) پٽ مريم جو مثال ڏنو وڃي ٿو ته ان ئي وقت تنهنجي قوم شور مچائڻ لڳي ٿي.

وَ قَالُوْۤا ءَاٰلِهَتُنَا خَیْرٌ اَمْ هُوَ١ؕ مَا ضَرَبُوْهُ لَكَ اِلَّا جَدَلًا١ؕ بَلْ هُمْ قَوْمٌ خَصِمُوْنَ۝۵۸

۽ چون ٿا ته: ”ڇا اسان جا معبود بهتر آهن يا اُهو“ (عيسيٰ). اهي تو سان اها ڳالھ رڳو جهڳڙڻ خاطر ڪن ٿا. بلڪه اُهي جهڳڙالو ماڻهو آهن.

اِنْ هُوَ اِلَّا عَبْدٌ اَنْعَمْنَا عَلَیْهِ وَ جَعَلْنٰهُ مَثَلًا لِّبَنِیْۤ اِسْرَآءِیْلَؕ۝۵۹

اهو (عيسيٰ) رڳو هڪ (نوازيل) ٻانهو آهي جنهن تي اسان نعمت ڪئي ۽ اسان کيس بني اسرائيل لاءِ مثال بنايو.

وَ لَوْ نَشَآءُ لَجَعَلْنَا مِنْكُمْ مَّلٰٓىِٕكَةً فِی الْاَرْضِ یَخْلُفُوْنَ۝۶۰

۽ جيڪڏهن اسان چاهيون ها ته توهان جي بدلي ملائڪن کي زمين ۾ (آباد) ڪيون ها جيڪي اوهان جا جانشين هجن ها.

وَ اِنَّهٗ لَعِلْمٌ لِّلسَّاعَةِ فَلَا تَمْتَرُنَّ بِهَا وَ اتَّبِعُوْنِ١ؕ هٰذَا صِرَاطٌ مُّسْتَقِیْمٌ۝۶۱

۽ بيشڪ اُهو (يعني عيسيٰ) هڪ نشاني آهي قيامت جي لاءِ پوءِ توهان ان ۾ هرگز شڪ نه ڪيو ۽ منهنجي پيروي ڪيو. هي سڌو رستو آهي.

وَ لَا یَصُدَّنَّكُمُ الشَّیْطٰنُ١ۚ اِنَّهٗ لَكُمْ عَدُوٌّ مُّبِیْنٌ۝۶۲

۽ شيطان اوهان کي (ان راھ کان) هرگز نه روڪي، بيشڪ اُهو اوهان لاءِ پڌرو دشمن آهي.

وَ لَمَّا جَآءَ عِیْسٰى بِالْبَیِّنٰتِ قَالَ قَدْ جِئْتُكُمْ بِالْحِكْمَةِ وَ لِاُبَیِّنَ لَكُمْ بَعْضَ الَّذِیْ تَخْتَلِفُوْنَ فِیْهِ١ۚ فَاتَّقُوا اللّٰهَ وَ اَطِیْعُوْنِ۝۶۳

۽ جڏهن عيسيٰ پڌريون نشانيون کڻي آيو ته چيائين ته: ”آءٌ اوهان وٽ حڪمت کڻي آيو آهيان ۽ (هن لاءِ آيو آهيان ته) ڪي ڳالهيون جن ۾ توهان اختلاف ڪيو ٿا سي توهان کي پڌريون ڪري ڏيان، پوءِ توهان الله کان ڊڄو ۽ منهنجو چيو مڃو.

اِنَّ اللّٰهَ هُوَ رَبِّیْ وَ رَبُّكُمْ فَاعْبُدُوْهُ١ؕ هٰذَا صِرَاطٌ مُّسْتَقِیْمٌ۝۶۴

بيشڪ الله ئي منهنجو پروردگار ۽ توهان جو پروردگار آهي. سو ان جي عبادت ڪيو هيءَ سڌي راھ آهي“.

فَاخْتَلَفَ الْاَحْزَابُ مِنْۢ بَیْنِهِمْ١ۚ فَوَیْلٌ لِّلَّذِیْنَ ظَلَمُوْا مِنْ عَذَابِ یَوْمٍ اَلِیْمٍ۝۶۵

پوءِ انهن مان جماعتن پاڻ ۾ اختلاف ڪيو، پوءِ جن ماڻهن ظلم ڪيو تن لاءِ دردناڪ ڏينهن جي عذاب کان بربادي آهي.

هَلْ یَنْظُرُوْنَ اِلَّا السَّاعَةَ اَنْ تَاْتِیَهُمْ بَغْتَةً وَّ هُمْ لَا یَشْعُرُوْنَ۝۶۶

ڇا اهي رڳو اهو انتظار ٿا ڪن ته (قيامت جي) گھڙي مٿن اوچتي اچي ۽ کين خبر به نه پوي.

اَلْاَخِلَّآءُ یَوْمَىِٕذٍۭ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ اِلَّا الْمُتَّقِیْنَؕ۠۝۶۷

گَــهَرا دوست ان ڏينهن هڪ ٻئي جا دشمن هوندا سواءِ پرهيزگارن جي.

یٰعِبَادِ لَا خَوْفٌ عَلَیْكُمُ الْیَوْمَ وَ لَاۤ اَنْتُمْ تَحْزَنُوْنَۚ۝۶۸

(کين چيو ويندو) ”اي منهنجا ٻانها! اڄ ڏينهن نه اوهان تي ڪو خوف آهي ۽ نه ئي توهان غمگين ٿيندؤ“.

اَلَّذِیْنَ اٰمَنُوْا بِاٰیٰتِنَا وَ كَانُوْا مُسْلِمِیْنَۚ۝۶۹

(يعني) اهي ماڻهو جن اسان جي آيتن تي ايمان آندو ۽ اهي فرمانبردار هئا.

اُدْخُلُوا الْجَنَّةَ اَنْتُمْ وَ اَزْوَاجُكُمْ تُحْبَرُوْنَ۝۷۰

جنت ۾ داخل ٿيو اوهان ۽ اوهان جون زالون اوهان کي خوش رکيو ويندو“.

یُطَافُ عَلَیْهِمْ بِصِحَافٍ مِّنْ ذَهَبٍ وَّ اَكْوَابٍ١ۚ وَ فِیْهَا مَا تَشْتَهِیْهِ الْاَنْفُسُ وَ تَلَذُّ الْاَعْیُنُ١ۚ وَ اَنْتُمْ فِیْهَا خٰلِدُوْنَۚ۝۷۱

انهن تي سون جي ٿالهن ۽ ساغرن جا دور هلايا ويندا ۽ ان ۾ اهو سڀ ڪجھ هوندو جنهن جي (سندن) نفس خواهش ڪندا ۽ (سندن) اکيون مزا ماڻينديون ۽ (چيو ويندو) توهان ان ۾ هميشه رهندؤ.

وَ تِلْكَ الْجَنَّةُ الَّتِیْۤ اُوْرِثْتُمُوْهَا بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ۝۷۲

۽ هيءَ اُها جنت آهي جنهن جا توهان مالڪ بنايا ويا آهيو انهن عملن سبب جيڪي توهان ڪندا هئا.

لَكُمْ فِیْهَا فَاكِهَةٌ كَثِیْرَةٌ مِّنْهَا تَاْكُلُوْنَ۝۷۳

ان ۾ اوهان لاءِ گهڻا ميوا آهن جنهن مان کائيندا رهندؤ“. (جيئن توهان جي طبيعت چاهي)

اِنَّ الْمُجْرِمِیْنَ فِیْ عَذَابِ جَهَنَّمَ خٰلِدُوْنَۚۖ۝۷۴

بيشڪ ڏوهاري دوزخ جي عذاب ۾ هميشه مبتلا رهندا.

لَا یُفَتَّرُ عَنْهُمْ وَ هُمْ فِیْهِ مُبْلِسُوْنَۚ۝۷۵

انهن تان (عذاب) هلڪو ڪونه ڪيو ويندو ۽ اُهي ان ۾ مايوس ٿيا پيا هوندا.

وَ مَا ظَلَمْنٰهُمْ وَ لٰكِنْ كَانُوْا هُمُ الظّٰلِمِیْنَ۝۷۶

۽ اسان مٿن ظلم ڪونه ڪيو پر اُهي پاڻ ظلم ڪرڻ وارا هئا.

وَ نَادَوْا یٰمٰلِكُ لِیَقْضِ عَلَیْنَا رَبُّكَ١ؕ قَالَ اِنَّكُمْ مّٰكِثُوْنَ۝۷۷

۽ اُهي (جهنم جي داروغي کي) سڏيندا ته: ”اي مالڪ! تنهنجو پالڻهار اسان کي موت ڏئي ڇڏي (ته بهتر) “ اُهو چوندو ته: ”بيشڪ توهان (ان حالت ۾) هميشه رهڻ وارا آهيو.

لَقَدْ جِئْنٰكُمْ بِالْحَقِّ وَ لٰكِنَّ اَكْثَرَكُمْ لِلْحَقِّ كٰرِهُوْنَ۝۷۸

بيشڪ اسان توهان وٽ حق آندو هيو پر توهان مان گهڻا حق کي ناپسند ڪرڻ وارا هئا“.

اَمْ اَبْرَمُوْۤا اَمْرًا فَاِنَّا مُبْرِمُوْنَۚ۝۷۹

ڇا انهن (رسول جي خلاف) ڪنهن ڪم جو پڪو ارادو ڪيو آهي پوءِ بيشڪ اسان به پڪو ڪم ڪرڻ وارا آهيون.

اَمْ یَحْسَبُوْنَ اَنَّا لَا نَسْمَعُ سِرَّهُمْ وَ نَجْوٰىهُمْ١ؕ بَلٰى وَ رُسُلُنَا لَدَیْهِمْ یَكْتُبُوْنَ۝۸۰

ڇا اُهي سمجهن ٿا ته اسان سندن ڳُجهيون ڳالهيون ۽ سندن ڳُجهيون صلاحون نه ٿا ٻڌون؟ ڇو نه!! (بلڪل ٻڌون ٿا) ۽ اسان جا موڪليل ملائڪ به وٽن آهن جي لکن ٿا.

قُلْ اِنْ كَانَ لِلرَّحْمٰنِ وَلَدٌ١ۖۗ فَاَنَا اَوَّلُ الْعٰبِدِیْنَ۝۸۱

چؤ ته: ”جيڪڏهن رحمان کي سچ پچ ڪو اولاد هجي ها ته سڀ کان پهريون (ان جو) عبادت ڪرڻ وارو هجان ها“.

سُبْحٰنَ رَبِّ السَّمٰوٰتِ وَ الْاَرْضِ رَبِّ الْعَرْشِ عَمَّا یَصِفُوْنَ۝۸۲

پاڪ آهي آسمانن ۽ زمين جو پروردگار عرش جو مالڪ انهن ڳالهين کان جيڪي اُهي بيان ڪن ٿا.

فَذَرْهُمْ یَخُوْضُوْا وَ یَلْعَبُوْا حَتّٰى یُلٰقُوْا یَوْمَهُمُ الَّذِیْ یُوْعَدُوْنَ۝۸۳

پوءِ تون انهن کي ڇڏي ڏي بيڪار بحث ۽ راند روند ۾ پيا رهن ايستائين جو اُهي پنهنجي ان ڏينهن کي ڏسن جنهن جو انهن سان وعدو ڪيو وڃي ٿو.

وَ هُوَ الَّذِیْ فِی السَّمَآءِ اِلٰهٌ وَّ فِی الْاَرْضِ اِلٰهٌ١ؕ وَ هُوَ الْحَكِیْمُ الْعَلِیْمُ۝۸۴

۽ اهو ئي آهي جيڪو آسمان ۾ معبود آهي ۽ زمين ۾ (به) اهو ئي معبود آهي. ۽ اُهو حڪمت وارو ڄاڻندڙ آهي.

وَ تَبٰرَكَ الَّذِیْ لَهٗ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَ الْاَرْضِ وَ مَا بَیْنَهُمَا١ۚ وَ عِنْدَهٗ عِلْمُ السَّاعَةِ١ۚ وَ اِلَیْهِ تُرْجَعُوْنَ۝۸۵

۽ وڏي برڪتن واري اُها ذات آهي جنهن جي بادشاهت آسمانن ۽ زمين ۾ آهي ۽ جيڪي ڪجھ انهن ٻنهين جي وچ ۾ (هرجاءِ تي) ۽ ان وٽ قيامت (جي وقت) جو علم آهي ۽ توهان ان ڏانهن موٽايا ويندؤ.

وَ لَا یَمْلِكُ الَّذِیْنَ یَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِهِ الشَّفَاعَةَ اِلَّا مَنْ شَهِدَ بِالْحَقِّ وَ هُمْ یَعْلَمُوْنَ۝۸۶

۽ جن (ڪوڙن معبودن) کي اُهي الله کي ڇڏي پڪارن ٿا سي شفاعت ڪرڻ جو اختيار نه ٿا رکن، هائو (شفاعت جو اختيار انهن کي آهي) جن حق جي شاهدي ڏني ۽ اُهي ڄاڻندا هئا.

وَ لَىِٕنْ سَاَلْتَهُمْ مَّنْ خَلَقَهُمْ لَیَقُوْلُنَّ اللّٰهُ فَاَنّٰى یُؤْفَكُوْنَۙ۝۸۷

۽ جيڪڏهن تون انهن کان پڇين ته انهن کي ڪنهن پيدا ڪيو آهي؟ ته ضرور چوندا الله! پوءِ هي ڪٿان کان دوکو کائي رهيا آهن!

وَ قِیْلِهٖ یٰرَبِّ اِنَّ هٰۤؤُلَآءِ قَوْمٌ لَّا یُؤْمِنُوْنَۘ۝۸۸

قسم آهي ان (منهنجي رسول ﷺ) جي هن قول جو: ”اي منهنجا پالڻهار بيشڪ هي اهڙي قوم آهن جي ايمان نه ٿا آڻن“.

فَاصْفَحْ عَنْهُمْ وَ قُلْ سَلٰمٌ١ؕ فَسَوْفَ یَعْلَمُوْنَ۠۝۸۹

پوءِ تون انهن کان درگذر ڪر ۽ چؤ ”سلام“ آهي، پوءِ جلدي (انجام) ڄاڻي وٺندا.

حٰمٓۚۛ۝۱

حا ميم (هي حروف مقطعات آهن هن جو اصلي مفهوم ۽ مقصد الله ۽ ان جو رسول ﷺ ڄاڻن ٿا) ..

وَ الْكِتٰبِ الْمُبِیْنِۙۛ۝۲

قسم آهي هن پڌري ڪتاب جو ..

اِنَّاۤ اَنْزَلْنٰهُ فِیْ لَیْلَةٍ مُّبٰرَكَةٍ اِنَّا كُنَّا مُنْذِرِیْنَ۝۳

بيشڪ اسان ان کي هڪ برڪتن واري رات ۾ لاٿو، بيشڪ اسان ڊيڄارڻ وارا آهيون.

فِیْهَا یُفْرَقُ كُلُّ اَمْرٍ حَكِیْمٍۙ۝۴

ان (رات) ۾ هر حڪمت واري ڪم جو فيصلو ڪيو ويندو آهي.

اَمْرًا مِّنْ عِنْدِنَا١ؕ اِنَّا كُنَّا مُرْسِلِیْنَۚ۝۵

هر حڪم اسان وٽان آهي. بيشڪ اسان ئي موڪلڻ وارا آهيون.

رَحْمَةً مِّنْ رَّبِّكَ١ؕ اِنَّهٗ هُوَ السَّمِیْعُ الْعَلِیْمُۙ۝۶

(اِها) تنهنجي پالڻهار پاران رحمت آهي. بيشڪ اُهو ٻڌندڙ ڄاڻندڙ آهي.

رَبِّ السَّمٰوٰتِ وَ الْاَرْضِ وَ مَا بَیْنَهُمَا١ۘ اِنْ كُنْتُمْ مُّوْقِنِیْنَ۝۷

(اهو) پالڻهار آهي آسمانن ۽ زمين جو ۽ جو ڪجھ انهن ٻنهين جي وچ ۾ آهي تني جو. جيڪڏهن توهان يقين ڪندڙ آهيو.

لَاۤ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ یُحْیٖ وَ یُمِیْتُ١ؕ رَبُّكُمْ وَ رَبُّ اٰبَآىِٕكُمُ الْاَوَّلِیْنَ۝۸

ان کان سواءِ ڪو معبود نه آهي اُهو جياري ۽ ماري ٿو. اُهو توهان جو پالڻهار آهي ۽ اوهان جي اڳين ابن ڏاڏن جو پالڻهار آهي.

بَلْ هُمْ فِیْ شَكٍّ یَّلْعَبُوْنَ۝۹

پر اُهي پنهنجي شڪ ۾ پيا رانديون ڪن ٿا.

فَارْتَقِبْ یَوْمَ تَاْتِی السَّمَآءُ بِدُخَانٍ مُّبِیْنٍۙ۝۱۰

پوءِ تون ان ڏينهن جو انتظار ڪر جنهن ڏينهن آسمان ظاهر دونهون آڻيندو.

یَّغْشَى النَّاسَ١ؕ هٰذَا عَذَابٌ اَلِیْمٌ۝۱۱

جيڪو ماڻهن تي ڇانئجي ويندو. هي دردناڪ عذاب هوندو.

رَبَّنَا اكْشِفْ عَنَّا الْعَذَابَ اِنَّا مُؤْمِنُوْنَ۝۱۲

(چوندا ته) ”اي اسان جا پالڻهار! اسان کان عذاب هٽاءِ بيشڪ اسان ايمان آڻيون ٿا“.

اَنّٰى لَهُمُ الذِّكْرٰى وَ قَدْ جَآءَهُمْ رَسُوْلٌ مُّبِیْنٌۙ۝۱۳

انهن کي نصيحت ڪٿان ٿيندي؟ حالانڪه انهن وٽ چِٽو بيان ڪندڙ رسول اچي چڪو آهي.

ثُمَّ تَوَلَّوْا عَنْهُ وَ قَالُوْا مُعَلَّمٌ مَّجْنُوْنٌۘ۝۱۴

پوءِ ان کان مُنهن موڙيائون ۽ چيائون ته سيکاريل مجنون آهي.

اِنَّا كَاشِفُوا الْعَذَابِ قَلِیْلًا اِنَّكُمْ عَآىِٕدُوْنَۘ۝۱۵

بيشڪ اسان ٿوري دير عذاب هٽائڻ وارا آهيون توهان (وري ڪفر ڏي) موٽڻ وارا آهيو.

یَوْمَ نَبْطِشُ الْبَطْشَةَ الْكُبْرٰى١ۚ اِنَّا مُنْتَقِمُوْنَ۝۱۶

جنهن ڏينهن اسان سخت وڏي پڪڙ ڪنداسين، بيشڪ اسان بدلو وٺڻ وارا آهيون.

وَ لَقَدْ فَتَنَّا قَبْلَهُمْ قَوْمَ فِرْعَوْنَ وَ جَآءَهُمْ رَسُوْلٌ كَرِیْمٌۙ۝۱۷

۽ بيشڪ اسان انهن کان اڳ فرعون جي قوم کي آزمايو ۽ انهن وٽ عزت وارو رسول (موسيٰ) آيو.

اَنْ اَدُّوْۤا اِلَیَّ عِبَادَ اللّٰهِ١ؕ اِنِّیْ لَكُمْ رَسُوْلٌ اَمِیْنٌۙ۝۱۸

(چيائين) ته ”الله جي ٻانهن (يعني بني اسرائيل) کي منهنجي حوالي ڪر. بيشڪ آءٌ اوهان لاءِ امانتدار رسول آهيان.

وَّ اَنْ لَّا تَعْلُوْا عَلَى اللّٰهِ١ۚ اِنِّیْۤ اٰتِیْكُمْ بِسُلْطٰنٍ مُّبِیْنٍۚ۝۱۹

۽ هي ته الله جي مقابلي ۾ سرڪشي نه ڪيو، بيشڪ آءٌ توهان وٽ روشن دليل کڻي آيو آهيان.

وَ اِنِّیْ عُذْتُ بِرَبِّیْ وَ رَبِّكُمْ اَنْ تَرْجُمُوْنِ٘۝۲۰

۽ بيشڪ مون پنهنجي پالڻهار ۽ توهان جي پالڻهار جي پناھ ورتي آهي، ان کان جو توهان مون تي حمله آور ٿيو.

وَ اِنْ لَّمْ تُؤْمِنُوْا لِیْ فَاعْتَزِلُوْنِ۝۲۱

۽ جيڪڏهن توهان مون تي ايمان نه ٿا آڻيو ته پوءِ مون کان الڳ ٿي رهو“.

فَدَعَا رَبَّهٗۤ اَنَّ هٰۤؤُلَآءِ قَوْمٌ مُّجْرِمُوْنَ۝۲۲

پوءِ پنهنجي پالڻهار کي سڏيائين ته بيشڪ هي ڏوهاري قوم آهن.

فَاَسْرِ بِعِبَادِیْ لَیْلًا اِنَّكُمْ مُّتَّبَعُوْنَۙ۝۲۳

(چيوسين) ”پوءِ منهنجي ٻانهن کي راتو رات وٺي نڪر بيشڪ توهان جو پيڇو ڪيو ويندو.

وَ اتْرُكِ الْبَحْرَ رَهْوًا١ؕ اِنَّهُمْ جُنْدٌ مُّغْرَقُوْنَ۝۲۴

۽ (پاڻ لنگهي وڃڻ بعد) درياء کي ان جي حال تي کليل ڇڏي ڏي، بيشڪ اهو سارو لشڪر ٻڏڻ وارو آهي“.

كَمْ تَرَكُوْا مِنْ جَنّٰتٍ وَّ عُیُوْنٍۙ۝۲۵

اُهي ڪيترائي باغ ۽ چشما ڇڏي ويا.

وَّ زُرُوْعٍ وَّ مَقَامٍ كَرِیْمٍۙ۝۲۶

۽ پوکون ۽ سٺيون جايون.

وَّ نَعْمَةٍ كَانُوْا فِیْهَا فٰكِهِیْنَۙ۝۲۷

۽ آسائشون (به ڇڏيائون) جن ۾ اُهي عيش ڪندا هئا.

كَذٰلِكَ١۫ وَ اَوْرَثْنٰهَا قَوْمًا اٰخَرِیْنَ۝۲۸

انجام اهڙي طرح ٿيو. ۽ اسان انهن شين جو ٻي قوم کي وارث بنايو.

فَمَا بَكَتْ عَلَیْهِمُ السَّمَآءُ وَ الْاَرْضُ وَ مَا كَانُوْا مُنْظَرِیْنَ۠۝۲۹

پوءِ نه انهن تي آسمان رنو ۽ نه زمين ۽ نه انهن کي مهلت ڏني وئي.

وَ لَقَدْ نَجَّیْنَا بَنِیْۤ اِسْرَآءِیْلَ مِنَ الْعَذَابِ الْمُهِیْنِۙ۝۳۰

۽ بيشڪ اسان بني اسرائيل کي ذلت آميز عذاب کان نجات بخشي.

مِنْ فِرْعَوْنَ١ؕ اِنَّهٗ كَانَ عَالِیًا مِّنَ الْمُسْرِفِیْنَ۝۳۱

فرعون کان. بيشڪ اهو وڏو هٺيلو حد کان لنگهندڙن مان هيو.

وَ لَقَدِ اخْتَرْنٰهُمْ عَلٰى عِلْمٍ عَلَى الْعٰلَمِیْنَۚ۝۳۲

۽ بيشڪ اسان انهن (بني اسرائيل) جي حالت کي ڄاڻندي به کين دنيا جي قومن تي ترجيح ڏني.

وَ اٰتَیْنٰهُمْ مِّنَ الْاٰیٰتِ مَا فِیْهِ بَلٰٓؤٌا مُّبِیْنٌ۝۳۳

۽ اسان انهن کي اُهي نشانيون ڏنيون جن ۾ ظاهر آزمائش هئي.

اِنَّ هٰۤؤُلَآءِ لَیَقُوْلُوْنَۙ۝۳۴

بيشڪ اهي (مڪي جا ڪافر) چون ٿا.

اِنْ هِیَ اِلَّا مَوْتَتُنَا الْاُوْلٰى وَ مَا نَحْنُ بِمُنْشَرِیْنَ۝۳۵

”ته اسان جي پهرئين موت کان سواءِ (اڳتي) ڪجھ ناهي ۽ اسان کي (ٻيهر) نه اٿاريو ويندو.

فَاْتُوْا بِاٰبَآىِٕنَاۤ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِیْنَ۝۳۶

پوءِ اسان جي ابن ڏاڏن کي (جِياري) آڻيو جيڪڏهن اوهان سچا آهيو“!

اَهُمْ خَیْرٌ اَمْ قَوْمُ تُبَّعٍ١ۙ وَّ الَّذِیْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ١ؕ اَهْلَكْنٰهُمْ١٘ اِنَّهُمْ كَانُوْا مُجْرِمِیْنَ۝۳۷

ڇا اهي بهتر آهن يا تُبع جي قوم وارا ۽ جيڪي انهن کان اڳ هئا. اسان انهن کي هلاڪ ڪيو، بيشڪ اُهي ڏوهاري هئا.

وَ مَا خَلَقْنَا السَّمٰوٰتِ وَ الْاَرْضَ وَ مَا بَیْنَهُمَا لٰعِبِیْنَ۝۳۸

۽ اسان آسمانن ۽ زمين ۽ جيڪي انهن جي وچ ۾ آهي تن کي راند جي طور تي نه خلقيو آهي.

مَا خَلَقْنٰهُمَاۤ اِلَّا بِالْحَقِّ وَ لٰكِنَّ اَكْثَرَهُمْ لَا یَعْلَمُوْنَ۝۳۹

اسان انهن ٻنهين کي بر حق پيدا ڪيو آهي، پر انهن مان گهڻا نه ٿا ڄاڻن.

اِنَّ یَوْمَ الْفَصْلِ مِیْقَاتُهُمْ اَجْمَعِیْنَۙ۝۴۰

بيشڪ فيصلي جو ڏينهن انهن سڀني لاءِ هڪ مقرر وقت آهي.

یَوْمَ لَا یُغْنِیْ مَوْلًى عَنْ مَّوْلًى شَیْـًٔا وَّ لَا هُمْ یُنْصَرُوْنَۙ۝۴۱

جنهن ڏينهن ڪوبه عزيز قريب ڪنهن به عزيز قريب جي ڪنهن به ڪم ڪونه ايندو ۽ نه انهن جي مدد ڪئي ويندي.

اِلَّا مَنْ رَّحِمَ اللّٰهُ١ؕ اِنَّهٗ هُوَ الْعَزِیْزُ الرَّحِیْمُ۠۝۴۲

سواءِ انهن جي جن تي الله رحم فرمائي. بيشڪ اهو غالب وڏي رحم وارو آهي.

اِنَّ شَجَرَتَ الزَّقُّوْمِۙ۝۴۳

بيشڪ ٿوهر جو وڻ.

طَعَامُ الْاَثِیْمِ٤ۖۛۚ۝۴۴

بدڪارن جو کاڌو آهي ..

كَالْمُهْلِ١ۛۚ یَغْلِیْ فِی الْبُطُوْنِۙ۝۴۵

پگهريل ٽامي جهڙو .. پيٽن ۾ پيو ٽهڪندو.

كَغَلْیِ الْحَمِیْمِ۝۴۶

گرم پاڻي وانگر ٽهڪڻ.

خُذُوْهُ فَاعْتِلُوْهُ اِلٰى سَوَآءِ الْجَحِیْمِۗۖ۝۴۷

(حڪم ٿيندو) ”ان کي پڪڙيو پوءِ دوزخ جي وچ تائين ان کي زوري گِـهِلي وڃو.

ثُمَّ صُبُّوْا فَوْقَ رَاْسِهٖ مِنْ عَذَابِ الْحَمِیْمِؕ۝۴۸

پوءِ ان جي مٿي تي ٽهڪندڙ پاڻي عذاب طور هاريو.

ذُقْ١ۙۚ اِنَّكَ اَنْتَ الْعَزِیْزُ الْكَرِیْمُ۝۴۹

چَکُ! تون (پنهنجي خيال ۾) وڏي عزت وارو نامور آهين.

اِنَّ هٰذَا مَا كُنْتُمْ بِهٖ تَمْتَرُوْنَ۝۵۰

بيشڪ هي اُهو (عذاب) آهي جنهن ۾ توهان شڪ ڪندا هئا“.

اِنَّ الْمُتَّقِیْنَ فِیْ مَقَامٍ اَمِیْنٍۙ۝۵۱

بيشڪ پرهيزگار امن واري گهر ۾ هوندا.

فِیْ جَنّٰتٍ وَّ عُیُوْنٍۚۙ۝۵۲

باغن ۽ چشمن ۾.

یَّلْبَسُوْنَ مِنْ سُنْدُسٍ وَّ اِسْتَبْرَقٍ مُّتَقٰبِلِیْنَۚۙ۝۵۳

سنهي ريشم ۽ ٿلهي ريشم جي پوشاڪ پهريندا، آمهون سامهون ويٺل هوندا.

كَذٰلِكَ١۫ وَ زَوَّجْنٰهُمْ بِحُوْرٍ عِیْنٍؕ۝۵۴

اهڙي طرح ئي ٿيندو. ۽ اسان انهن کي وڏين اکين وارين سهڻين زالن سان پرڻائينداسين.

یَدْعُوْنَ فِیْهَا بِكُلِّ فَاكِهَةٍ اٰمِنِیْنَۙ۝۵۵

اتي امن وارا ٿي هر قسم جا ميوا گهرائيندا.

لَا یَذُوْقُوْنَ فِیْهَا الْمَوْتَ اِلَّا الْمَوْتَةَ الْاُوْلٰى١ۚ وَ وَقٰىهُمْ عَذَابَ الْجَحِیْمِۙ۝۵۶

اتي موت جو مزو نه چکندا سواءِ پهرئين (دنيا واري) موت جي، ۽ الله انهن کي دوزخ کان بچائيندو.

فَضْلًا مِّنْ رَّبِّكَ١ؕ ذٰلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِیْمُ۝۵۷

اُهو تنهنجي پالڻهار جو فضل آهي. اها زبردست ڪاميابي آهي.

فَاِنَّمَا یَسَّرْنٰهُ بِلِسَانِكَ لَعَلَّهُمْ یَتَذَكَّرُوْنَ۝۵۸

پوءِ اسان تنهنجي ئي ٻوليءَ ۾ هن (قرآن) کي آسان ڪيو آهي تان ته اُهي نصيحت حاصل ڪن.

فَارْتَقِبْ اِنَّهُمْ مُّرْتَقِبُوْنَ۠۝۵۹

پوءِ تون انتظار ڪر، بيشڪ اُهي به انتظار ڪندڙ آهن.

حٰمٓۚ۝۱

حاميم (هي حروف مقطعات آهن هن جي اصلي معنيٰ ۽ مقصد الله ۽ ان جو رسول ﷺ ڄاڻن ٿا).

تَنْزِیْلُ الْكِتٰبِ مِنَ اللّٰهِ الْعَزِیْزِ الْحَكِیْمِ۝۲

ڪتاب جو نازل ٿيڻ الله جي طرفان آهي جيڪو غالب حڪمت وارو آهي.

اِنَّ فِی السَّمٰوٰتِ وَ الْاَرْضِ لَاٰیٰتٍ لِّلْمُؤْمِنِیْنَؕ۝۳

بيشڪ آسمانن ۽ زمين ۾ ايمان وارن لاءِ گھڻيون نشانيون آهن.

وَ فِیْ خَلْقِكُمْ وَ مَا یَبُثُّ مِنْ دَآبَّةٍ اٰیٰتٌ لِّقَوْمٍ یُّوْقِنُوْنَۙ۝۴

۽ توهان جي پيدائش ۾ ۽ جيڪي جانور پکيڙي ٿو تن ۾ انهن ماڻهن لاءِ نشانيون آهن جيڪي يقين رکڻ وارا آهن.

وَ اخْتِلَافِ الَّیْلِ وَ النَّهَارِ وَ مَاۤ اَنْزَلَ اللّٰهُ مِنَ السَّمَآءِ مِنْ رِّزْقٍ فَاَحْیَا بِهِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَ تَصْرِیْفِ الرِّیٰحِ اٰیٰتٌ لِّقَوْمٍ یَّعْقِلُوْنَ۝۵

۽ رات ۽ ڏينهن جي بدلجڻ ۾ ۽ جيڪو رزق (بصورت بارش) الله آسمان مان لاٿو پوءِ ان سان زمين کي ان جي مرڻ کان پوءِ جياريائين ۽ هوائن جي رخ مٽائڻ ۾ انهن ماڻهن لاءِ نشانيون آهن جيڪي عقل رکن ٿا.

تِلْكَ اٰیٰتُ اللّٰهِ نَتْلُوْهَا عَلَیْكَ بِالْحَقِّ١ۚ فَبِاَیِّ حَدِیْثٍۭ بَعْدَ اللّٰهِ وَ اٰیٰتِهٖ یُؤْمِنُوْنَ۝۶

اهي الله جون آيتون آهن جن کي سچائيءَ سان تو تي تلاوت ڪيون ٿا، پوءِ الله ۽ سندس آيتن کي ڇڏي ڪهڙي ڳالھ مٿان ايمان آڻيندا.

وَیْلٌ لِّكُلِّ اَفَّاكٍ اَثِیْمٍۙ۝۷

هر ڪوڙي بدڪار لاءِ بربادي آهي.

یَّسْمَعُ اٰیٰتِ اللّٰهِ تُتْلٰى عَلَیْهِ ثُمَّ یُصِرُّ مُسْتَكْبِرًا كَاَنْ لَّمْ یَسْمَعْهَا١ۚ فَبَشِّرْهُ بِعَذَابٍ اَلِیْمٍ۝۸

جيڪو الله جي آيتن کي ٻڌي ٿو جڏهن ان کي پڙهي ٻڌايون وڃن ٿيون پوءِ آڪڙ ڪندي (ڪفر تي) اڙجي بيهي ٿو ڄڻڪ انهن کي ٻڌائين ئي ڪونه، پوءِ تون ان کي دردناڪ عذاب جي خبر ٻڌاءِ.

وَ اِذَا عَلِمَ مِنْ اٰیٰتِنَا شَیْـَٔا اِ۟تَّخَذَهَا هُزُوًا١ؕ اُولٰٓىِٕكَ لَهُمْ عَذَابٌ مُّهِیْنٌؕ۝۹

۽ جڏهن اسان جي آيتن مان ڪجھ ڄاڻي ٿو ته ان کي مذاق بنائي وٺي ٿو. اهڙن ماڻهن لاءِ ئي ذلت وارو عذاب آهي.

مِنْ وَّرَآىِٕهِمْ جَهَنَّمُ١ۚ وَ لَا یُغْنِیْ عَنْهُمْ مَّا كَسَبُوْا شَیْـًٔا وَّ لَا مَا اتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ اَوْلِیَآءَ١ۚ وَ لَهُمْ عَذَابٌ عَظِیْمٌؕ۝۱۰

انهن جي پٺيان دوزخ آهي ۽ جيڪي (مال) ڪمايائون سو سندن ڪنهن ڪم ڪونه ايندو ۽ نه اُهي (ڪوڙا معبود) جن کي الله کي ڇڏي ڪارساز بنايائون، ۽ انهن لاءِ تمام وڏو عذاب آهي.

هٰذَا هُدًى١ۚ وَ الَّذِیْنَ كَفَرُوْا بِاٰیٰتِ رَبِّهِمْ لَهُمْ عَذَابٌ مِّنْ رِّجْزٍ اَلِیْمٌ۠۝۱۱

هي (قرآن) هدايت آهي، ۽ جن ماڻهن پنهنجي پالڻهار جي آيتن سان ڪفر ڪيو انهن لاءِ سخت دردناڪ عذاب جي سزا آهي.

اَللّٰهُ الَّذِیْ سَخَّرَ لَكُمُ الْبَحْرَ لِتَجْرِیَ الْفُلْكُ فِیْهِ بِاَمْرِهٖ وَ لِتَبْتَغُوْا مِنْ فَضْلِهٖ وَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَۚ۝۱۲

الله اُهو آهي جنهن سمنڊ کي توهان جي قابو ۾ ڪيو، هن لاءِ ته ان ۾ سندس حڪم سان ٻيڙيون هلن ۽ هن لاءِ ته اوهان سندس فضل مان روزي تلاش ڪيو هن لاءِ ته توهان شڪر گذار ٿيو.

وَ سَخَّرَ لَكُمْ مَّا فِی السَّمٰوٰتِ وَ مَا فِی الْاَرْضِ جَمِیْعًا مِّنْهُ١ؕ اِنَّ فِیْ ذٰلِكَ لَاٰیٰتٍ لِّقَوْمٍ یَّتَفَكَّرُوْنَ۝۱۳

۽ جيڪي آسمانن ۾ آهي ۽ جيڪي زمين ۾ آهي تن سڀني کي پنهنجي طرفان توهان جي ڪم ۾ لڳايائين. بيشڪ ان ۾ گھڻيون نشانيون آهن ان قوم لاءِ جيڪي غور و فڪر ڪن ٿا.

قُلْ لِّلَّذِیْنَ اٰمَنُوْا یَغْفِرُوْا لِلَّذِیْنَ لَا یَرْجُوْنَ اَیَّامَ اللّٰهِ لِیَجْزِیَ قَوْمًۢا بِمَا كَانُوْا یَكْسِبُوْنَ۝۱۴

ايمان وارن کي چؤ ته انهن کان درگذر ڪن.جيڪي الله جي ڏينهَنِ جي اميد نه ٿا رکن ته جيئن الله هڪ قوم کي سندن ڪمائي جو پورو بدلو ڏئي.

مَنْ عَمِلَ صَالِحًا فَلِنَفْسِهٖ١ۚ وَ مَنْ اَسَآءَ فَعَلَیْهَا١٘ ثُمَّ اِلٰى رَبِّكُمْ تُرْجَعُوْنَ۝۱۵

جنهن به ڪو چڱو عمل ڪيو ته سو پنهنجي جان جي (نفعي لاءِ) ڪيائين، ۽ جنهن بڇڙو ڪم ڪيو ته (ان جو وبال) مٿس آهي، پوءِ توهان پنهنجي پالڻهار ڏانهن موٽايا ويندؤ.

وَ لَقَدْ اٰتَیْنَا بَنِیْۤ اِسْرَآءِیْلَ الْكِتٰبَ وَ الْحُكْمَ وَ النُّبُوَّةَ وَ رَزَقْنٰهُمْ مِّنَ الطَّیِّبٰتِ وَ فَضَّلْنٰهُمْ عَلَى الْعٰلَمِیْنَۚ۝۱۶

۽ بيشڪ اسان بني اسرائيل کي ڪتاب ۽ حڪومت ۽ نبوت ڏني ۽ کين پاڪيزه شين مان روزي ڏني، ۽ کين (ان دور جي) سڀني قومن تي فضيلت ڏني.

وَ اٰتَیْنٰهُمْ بَیِّنٰتٍ مِّنَ الْاَمْرِ١ۚ فَمَا اخْتَلَفُوْۤا اِلَّا مِنْۢ بَعْدِ مَا جَآءَهُمُ الْعِلْمُ١ۙ بَغْیًۢا بَیْنَهُمْ١ؕ اِنَّ رَبَّكَ یَقْضِیْ بَیْنَهُمْ یَوْمَ الْقِیٰمَةِ فِیْمَا كَانُوْا فِیْهِ یَخْتَلِفُوْنَ۝۱۷

۽ کين دين جون پڌريون ڳالهيون ڏنيون سين، پوءِ انهن وٽ علم اچڻ کان پوءِ ئي انهن پاڻ ضد جي سبب اختلاف ڪيو. بيشڪ تنهنجو پالڻهار قيامت جي ڏينهن انهن جي وچ ۾ فيصلو ڪندو انهن ڳالهين جو جن ۾ اختلاف ڪندا هئا.

ثُمَّ جَعَلْنٰكَ عَلٰى شَرِیْعَةٍ مِّنَ الْاَمْرِ فَاتَّبِعْهَا وَ لَا تَتَّبِعْ اَهْوَآءَ الَّذِیْنَ لَا یَعْلَمُوْنَ۝۱۸

پوءِ اسان تو کي دين جي هڪ کليل رستي تي قائم ڪيو سو تون ان جي تابعداري ڪر. ۽ انهن ماڻهن جي سَڌن جي پيروي نه ڪر جيڪي علم نه ٿا رکن.

اِنَّهُمْ لَنْ یُّغْنُوْا عَنْكَ مِنَ اللّٰهِ شَیْـًٔا١ؕ وَ اِنَّ الظّٰلِمِیْنَ بَعْضُهُمْ اَوْلِیَآءُ بَعْضٍ١ۚ وَ اللّٰهُ وَلِیُّ الْمُتَّقِیْنَ۝۱۹

بيشڪ اُهي تو کي الله جي مقابلي ۾ ڪوبه ڪم نه ڏيندا. ۽ بيشڪ ظالم هڪ ٻئي جا مددگار آهن، ۽ الله پرهيزگارن جو مددگار آهي.

هٰذَا بَصَآىِٕرُ لِلنَّاسِ وَ هُدًى وَّ رَحْمَةٌ لِّقَوْمٍ یُّوْقِنُوْنَ۝۲۰

هي (قرآن) ماڻهن جون اکيون کوليندڙ آهي ۽ هدايت ۽ رحمت آهي يقين رکڻ واري قوم لاءِ.

اَمْ حَسِبَ الَّذِیْنَ اجْتَرَحُوا السَّیِّاٰتِ اَنْ نَّجْعَلَهُمْ كَالَّذِیْنَ اٰمَنُوْا وَ عَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ١ۙ سَوَآءً مَّحْیَاهُمْ وَ مَمَاتُهُمْ١ؕ سَآءَ مَا یَحْكُمُوْنَ۠۝۲۱

ڇا جن ماڻهن برايون ڪيون آهن اُهي سمجهن ٿا ته اسان کين انهن ماڻهن وانگر ڪنداسين جن ايمان آندو ۽ چڱا ڪم ڪيائون جو انهن جو جيئڻ ۽ انهن جو مرڻ هڪجهڙو ٿي وڃي. بڇڙو آهي جيڪو فيصلو اُهي ڪن ٿا.

وَ خَلَقَ اللّٰهُ السَّمٰوٰتِ وَ الْاَرْضَ بِالْحَقِّ وَ لِتُجْزٰى كُلُّ نَفْسٍۭ بِمَا كَسَبَتْ وَ هُمْ لَا یُظْلَمُوْنَ۝۲۲

۽ الله آسمانن ۽ زمين کي بر حق پيدا ڪيو آهي، ۽ هن لاءِ ته هر شخص کي ان جي ڪمائي جو پورو بدلو ڏنو وڃي، ۽ انهن تي ظلم نه ڪيو ويندو.

اَفَرَءَیْتَ مَنِ اتَّخَذَ اِلٰهَهٗ هَوٰىهُ وَ اَضَلَّهُ اللّٰهُ عَلٰى عِلْمٍ وَّ خَتَمَ عَلٰى سَمْعِهٖ وَ قَلْبِهٖ وَ جَعَلَ عَلٰى بَصَرِهٖ غِشٰوَةً١ؕ فَمَنْ یَّهْدِیْهِ مِنْۢ بَعْدِ اللّٰهِ١ؕ اَفَلَا تَذَكَّرُوْنَ۝۲۳

ڇا پوءِ تو ان شخص کي ڏٺو جنهن پنهنجي خواهش کي پنهنجو معبود بنايو آهي ۽ الله ان کي علم جي باوجود گمراھ ڪيو آهي. ۽ ان جي ڪنن ۽ دل مٿان ٺپو هنيو آهي ۽ سندس اکين تي پردو وڌائين. پوءِ ان کي الله کان سواءِ ڪير هدايت ڪري سگهي ٿو. ڇا پوءِ توهان نصيحت قبول نه ٿا ڪيو.

وَ قَالُوْا مَا هِیَ اِلَّا حَیَاتُنَا الدُّنْیَا نَمُوْتُ وَ نَحْیَا وَ مَا یُهْلِكُنَاۤ اِلَّا الدَّهْرُ١ۚ وَ مَا لَهُمْ بِذٰلِكَ مِنْ عِلْمٍ١ۚ اِنْ هُمْ اِلَّا یَظُنُّوْنَ۝۲۴

۽ چون ٿا ته: ”اسان جي دنياوي زندگي کان سواءِ (ٻيو) ڪجھ ناهي اسان (هتي ئي) مرون ۽ جيئون ٿا اسان کي رڳو گردشِ ايام ئي ماري ٿي.“ ۽ انهن کي ان (حقيقت) جو ڪوبه علم نه آهي، اُهي رڳو گمان ڪن ٿا.

وَ اِذَا تُتْلٰى عَلَیْهِمْ اٰیٰتُنَا بَیِّنٰتٍ مَّا كَانَ حُجَّتَهُمْ اِلَّاۤ اَنْ قَالُوا ائْتُوْا بِاٰبَآىِٕنَاۤ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِیْنَ۝۲۵

۽ جڏهن انهن کي اسان جون چِٽيون آيتون پڙهي ٻڌايون وڃن ٿيون ته هن چوڻ کان سواءِ سندس ٻيو ڪو دليل ڪونه هوندو آهي ته ”اسان جي ابن ڏاڏن کي (زنده ڪري) آڻيو جيڪڏهن توهان سچا آهيو“.

قُلِ اللّٰهُ یُحْیِیْكُمْ ثُمَّ یُمِیْتُكُمْ ثُمَّ یَجْمَعُكُمْ اِلٰى یَوْمِ الْقِیٰمَةِ لَا رَیْبَ فِیْهِ وَ لٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا یَعْلَمُوْنَ۠۝۲۶

چؤ: ”الله ئي توهان کي زندگي ڏئي ٿو وري توهان کي موت ڏيندو پوءِ توهان سڀني کي قيامت جي ڏينهن طرف گڏ ڪندو جنهن ۾ ڪو شڪ نه آهي ۽ پر گهڻا ماڻهو نه ٿا ڄاڻن“.

وَ لِلّٰهِ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَ الْاَرْضِ١ؕ وَ یَوْمَ تَقُوْمُ السَّاعَةُ یَوْمَىِٕذٍ یَّخْسَرُ الْمُبْطِلُوْنَ۝۲۷

۽ الله جي لاءِ ئي آهي آسمانن ۽ زمين جي بادشاهي. ۽ جنهن ڏينهن قيامت برپا ٿيندي تڏهن ناحق وارا سخت نقصان ۾ پئجي ويندا.

وَ تَرٰى كُلَّ اُمَّةٍ جَاثِیَةً١۫ كُلُّ اُمَّةٍ تُدْعٰۤى اِلٰى كِتٰبِهَا١ؕ اَلْیَوْمَ تُجْزَوْنَ مَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ۝۲۸

۽ تون (ڪافرن مشرڪن جي) هر جماعت کي گوڏن ڀر ڪريل ڏسندين. هر جماعت کي سندس اعمال نامي طرف سڏيو ويندو. (چيو ويندو) ”اڄ توهان کي انهن عملن جو بدلو ڏنو ويندو جيڪي توهان ڪندا هئا.

هٰذَا كِتٰبُنَا یَنْطِقُ عَلَیْكُمْ بِالْحَقِّ١ؕ اِنَّا كُنَّا نَسْتَنْسِخُ مَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ۝۲۹

هي اسان جو ڪتاب آهي جيڪو اوهان تي سچ ڳالهائي رهيو آهي. بيشڪ اسان اُهو سڀ لکرائيندا هئاسين جيڪي اوهان عمل ڪندا هئا“.

فَاَمَّا الَّذِیْنَ اٰمَنُوْا وَ عَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ فَیُدْخِلُهُمْ رَبُّهُمْ فِیْ رَحْمَتِهٖ١ؕ ذٰلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْمُبِیْنُ۝۳۰

پوءِ جن ماڻهن ايمان آندو ۽ چڱا ڪم ڪيائون پوءِ انهن کي سندن پالڻهار پنهنجي رحمت ۾ داخل ڪندو. اها پڌري ڪاميابي آهي.

وَ اَمَّا الَّذِیْنَ كَفَرُوْا١۫ اَفَلَمْ تَكُنْ اٰیٰتِیْ تُتْلٰى عَلَیْكُمْ فَاسْتَكْبَرْتُمْ وَ كُنْتُمْ قَوْمًا مُّجْرِمِیْنَ۝۳۱

۽ جن ماڻهن ڪفر ڪيو (تن کي چيو ويندو) ”ڇا توهان کي منهنجون آيتون پڙهي نه ٻڌايون وينديون هيون، پوءِ توهان وڏائي ڪئي ۽ توهان ڏوهاري ماڻهو هئا.

وَ اِذَا قِیْلَ اِنَّ وَعْدَ اللّٰهِ حَقٌّ وَّ السَّاعَةُ لَا رَیْبَ فِیْهَا قُلْتُمْ مَّا نَدْرِیْ مَا السَّاعَةُ١ۙ اِنْ نَّظُنُّ اِلَّا ظَنًّا وَّ مَا نَحْنُ بِمُسْتَیْقِنِیْنَ۝۳۲

۽ جڏهن چيو ويندو هيو ته بيشڪ الله جو وعدو سچو آهي ۽ قيامت (جي اچڻ) ۾ ڪو شڪ نه آهي. ته توهان چوندا هئا ته اسان نه ٿا ڄاڻون ته قيامت ڇا آهي؟ اسان ان کي وهم ۽ گمان کان سواءِ ڪجھ نه ٿا سمجهون ۽ اسان (ان تي) يقين ڪرڻ وارا نه آهيون“.

وَ بَدَا لَهُمْ سَیِّاٰتُ مَا عَمِلُوْا وَ حَاقَ بِهِمْ مَّا كَانُوْا بِهٖ یَسْتَهْزِءُوْنَ۝۳۳

۽ انهن جي لاءِ اُهي سڀ برايون ظاهر ٿي پونديون جيڪي ڪيائون ۽ اُهو (عذاب) انهن کي وڪوڙي وٺندو جنهن تي ٺٺوليون ڪندا هئا.

وَ قِیْلَ الْیَوْمَ نَنْسٰىكُمْ كَمَا نَسِیْتُمْ لِقَآءَ یَوْمِكُمْ هٰذَا وَ مَاْوٰىكُمُ النَّارُ وَ مَا لَكُمْ مِّنْ نّٰصِرِیْنَ۝۳۴

۽ (کين) چيو ويندو: ”اڄ ڏينهن اسان توهان کي وساريون ٿا جهڙي طرح توهان پنهنجي هن ڏينهن جي حاضري کي وساريو هيو، ۽ توهان جو ٽڪاڻو باھ آهي ۽ توهان لاءِ ڪير به مددگار نه آهن.

ذٰلِكُمْ بِاَنَّكُمُ اتَّخَذْتُمْ اٰیٰتِ اللّٰهِ هُزُوًا وَّ غَرَّتْكُمُ الْحَیٰوةُ الدُّنْیَا١ۚ فَالْیَوْمَ لَا یُخْرَجُوْنَ مِنْهَا وَ لَا هُمْ یُسْتَعْتَبُوْنَ۝۳۵

اِهو هن ڪري جو توهان الله جي آيتن کي ڀوڳ ڪري ڀانيو هيو ۽ دنياوي زندگي توهان کي ڌوڪي ۾ وڌو“، پوءِ اڄ انهن کي ان (دوزخ) مان نه ڪڍيو ويندو ۽ نه انهن کي توبه ڪرڻ جو چيو ويندو.

فَلِلّٰهِ الْحَمْدُ رَبِّ السَّمٰوٰتِ وَ رَبِّ الْاَرْضِ رَبِّ الْعٰلَمِیْنَ۝۳۶

پوءِ الله جي لاءِ ئي سڀ تعريفون آهن جيڪو آسمانن جو پالڻهار آهي ۽ زمين جو پالڻهار آهي سڀ جهانن جو پالڻهار آهي.

وَ لَهُ الْكِبْرِیَآءُ فِی السَّمٰوٰتِ وَ الْاَرْضِ١۪ وَ هُوَ الْعَزِیْزُ الْحَكِیْمُ۠۝۳۷

۽ آسمانن ۽ زمين ۾ ان لاءِ وڏائي آهي ۽ اُهو غالب حڪمت وارو آهي.